expo2020

نگاهی به اکسپو 2020 دبی

اکسپو چیست؟

اکسپو به بزرگ‌ترین و مهم‌ترین رویداد نمایشگاهی جهان گفته می‌شود که برای نمایش بهترین‌ دستاورهای کشورهای مختلف به‌ویژه در زمینه‌ فناوری، نوآوری و معماری هر پنج سال یک‌ بار برگزار می‌شود. این نمایشگاه جهانی از نظر اندازه، مدت‌زمان و تعداد بازدیدکنندگان، یک رویداد بین‌المللی فوق‌العاده است که به مدت ۶ ماه به‌طول می‌انجامد. در پی همه‌گیری ویروس کرونا، اکسپو ۲۰۲۰ که این دوره در کشور امارات ، شهر دبی برگزار می‌گردد با تصمیم دفتر بین‌المللی نمایشگاه‌ها به مدت یک سال به تعویق افتاد. سازمان‌دهندگان اکسپو دبی معتقد بودند که تعویق نمایشگاه به کلیه‌ شرکت‌کنندگان این فرصت را می‌دهد تا تاثیر بیماری را بررسی کنند و در عین حال، رویداد مذکور به‌ شکل‌گیری جهان پس از کرونا کمک خواهد کرد. در اکسپو، سفری را آغاز می‌کنید که در نهایت به بازدید از 192 کشور  و آشنایی با تاریخ و فرهنگ آنها می‌انجامد.

اکسپو ۲۰۲۰ دبی با موضوع«ارتباط اذهان، خلق آینده» بر نوآوری، فرهنگ و معماری تمرکز دارد و با این هدف که فرصت‌های جدیدی در اختیار شرکت‌ها، سازمان‌ها و میلیون‌ها بازدیدکننده قرار دهد برگزار می‌‌شود تا در مسیر تحقق آرزوهایشان قدم بردارند و نیازهای خود را برطرف نمایند. این نمایشگاه در حالیکه افراد و جوامع از نقاط مختلف جهان را به یکدیگر متصل می‌کند؛ امکان تجربه نوآوری‌های آینده، دانش روز، آشنایی با فرهنگ‌های مختلف، چشیدن طعم غذای کشورهای گوناگون و تماشای نمایش‌های زنده را مهیا می‌سازد. نمایشگاه جهانی ۲۰۲۰ به‌دنبال ایجاد امید است و انتظار می‌رود که این گردهمایی 6 ماهه کمک کند که بشریت و کره زمین در مسیر صحیح قرار گیرد و به راهکارهایی برای تقویت و ارتقای زندگی و همین طور حفاظت از کره زمین بیانجامد.

اکسپو ۲۰۲۰ دبی از میلیون‌ها بازدیدکننده از اقصی نقاط جهان استقبال کرده و از آن‌ها دعوت می‌کند تا مجموعه‌ای متنوع از فرهنگ‌ها، غذاها، فناوری‌ها و… را تجربه کنند. مردم از سراسر دنیا گرد هم می‌آیند، با یکدیگر ارتباط برقرار می‌کنند، ایده‌هایشان را به اشتراک می‌گذارند، یاد می‌گیرند و نوآوری می‌کنند.

آغاز فعالیت اکسپو 2020 در سال 2021

سرانجام پس از چندین سال فعالیت بی‌وقفه، ساخت و تقویت زیرساخت‌ها، گسترش خطوط راه‌آهن، افتتاح هتل‌های جدید و صرف هزینه‌ای بالغ بر 15 میلیارد درهم  و احداث بیش از 15 پروژه زیربنایی که به نمایشگاه دبی خدمات می‌دهند این نمایشگاه در مهرماه 1400 (برابر با اکتبر 2021) به استقبال بازدیدکنندگان و شرکت کنندگان رفته است. توسعه فیزیکی فضای اکسپو در سال 2016 آغاز گردید و از آن زمان بیش از چهل هزار کارگر در مدت زمانی بیش از 225 میلیون ساعت روی این پروژه عظیم کار کرده‌اند.

محل اکسپو در زمینی به مساحت 500 هکتار در جنوب شهر دبی واقع گردیده، سایت اکسپو ۲۰۲۰ دبی از بخش‌های مسکونی، مهمان‌نوازی و نمایشگاهی تشکیل شده و تنها هتل موجود در آن Rove Hotel می‌باشد.

طراحی محل Expo با الهام از موضوع نمایشگاه و با ایده پذیری از طراحی شهری، محلی، معماری بومی و محیط طبیعی دبی متشکل از سه گلبرگ بوده و میدان الوصل در میان آن قرار دارد که نمادی از سه منطقه‌ موضوعی نمایشگاه با عناوین Opportunity، Mobility و Sustainability هستند. هر منطقه موضوعی شامل فضاهای اجرایی، گالری‌های نوآوری و نمایشگاه‌های هنری و باغ‌های فضای باز می‌باشد. بازدیدکنندگان متناسب با علاقه‌ خود می‌توانند به بازدید از هریک از این مناطق بپردازند. گفتنی است چراغ‌های نصب شده در این مناطق  با انرژی خورشیدی کار می‌کنند.

محوطه اکسپو به‌گونه‌ای طراحی شده که بازدیدکنندگانی که وارد اکسپو می‌شوند مانند این است که به آینده قدم می‌گذارند. برخی پاویون‌ها با درک این موضوع که اکسپو محلی برای نمایش آینده‌ای است که آن کشور برای خود متصور شده، آن را طراحی و برنامه‌ریزی کرده اند. برای دست‌اندرکاران غرفه کشورمان هم این فرصت  فراهم آمده تا از نزدیکی محل اکسپو دبی به ایران برای برقراری دیدارهایB2B با همتایان اروپایی که در دو سال اخیر به‌دلیل شیوع ویروس کرونا فرصت مذاکره و دیدار با آن‌ها میسر نگشته، به بهترین نحو بهره ببرند.

شعار اکسپو و سه منطقه محوری آن

 اکسپو هر دوره با محوریت موضوع خاص خود برگزار می‌شود تا تاثیر ماندگارتری در مسیر پیشرفت بشر بگذارد. تم اصلی اکسپو ۲۰۲۰ دبی «ارتباط ذهن‌ها، خلق آینده» است که در سه منطقه موضوعی فرعی «فرصت، تحرک و پایداری» برگزار می‌شود. به‌عبارتی، اکسپو دبی بستری برای پرورش خلاقیت، نوآوری و همکاری در سطح جهانی به حساب می‌آید که بر اشتراک ایده‌های نوآورانه و مشارکت برای خلق بهترین آینده‌ تاکید دارد. ضمن اینکه این نمایشگاه به همه افراد امکان می‌دهد تا نقش متفاوتی در پیشرفت‌های آتی بشریت و سیاره‌ زمین داشته باشند.

هر منطقه موضوعی دارای پاویون اختصاصی است که مسائل جهانی مانند تغییرات اقلیمی، مراقبت‌های بهداشتی، مهاجرت و دسترسی برابر و همگانی به آموزش را مورد بررسی قرار می‌دهد تا بتواند راهکارهای مناسبی برای آینده ارائه دهد.

·    منطقه (Zone) فرصت یا opportunity   نمایانگر پتانسیل افراد و جوامع برای شکل‌دادن به آینده شان است.

·    Zone تحرک یا Mobility  ایجاد حرکت هوشمندانه‌تر و موثرتر در افراد، تولیدکالاها و خلق ایده‌ها از نظر فیزیکی و مجازی است. نوآوری‌های فناورانه‌ای که به‌عنوان راهکارهایی برای شهرهای مدرن، هوش مصنوعی و رباتیک، پویایی شخصی، سفر، ارتباط دیجیتالی، اکتشاف و غیره به کار خواهند رفت.

·  بخش پایداری یا Sustainability حول محور حفظ سیاره زمین برای نسل‌های آینده تمرکز داشته و با این محوریت که چگونه هر فرد می‌تواند نقش خود را در ایجاد جهانی پایدارتر ایفا کند. موضوعات این Zone بر مدیریت منابع، تغییرات اقلیمی، اکوسیستم‌های طبیعی و تنوع زیستی و … تاکید دارد.

رویدادها و سرگرمی‌ها در اکسپو ۲۰۲۰

اکسپو ۲۰۲۰ با روزی ۶۰ اجرا همچون اپرا، تئاتر، اجراهای زنده کمدین‌ها، آکروبات‌بازها، شاعران، نمایش مد، کنسرت، آتش‌بازی، کارگاه‌های آموزشی و غیره اوقات خوشی را برای بازدیدکنندگان رقم زده و برای علاقه‌مندان به فناوری، فرصت‌های متعددی جهت تجربه آشنایی و استفاده از وسایل نقلیه خودکار، ربات‌ها، واقعیت افزوده و اکتشافات فضایی به وجود می‌آورد. فعالیت‌های سلامتی و تناسب اندام که شامل جلسات ذهن‌آگاهی تا ورزش‌های حرفه‌ای و تجربیات واقعیت مجازی می‌شود، یکی دیگر از بخش‌های سرگرم‌کننده این نمایشگاه محسوب می‌گردد.

رویدادهای سرگرم‌کننده که روزانه در اکسپو دبی اتفاق می‌افتند، تنها بخشی از جشن‌های بزرگ این نمایشگاه هستند. در واقع، مدت‌زمان برگزاری نمایشگاه اکسپو ۲۰۲۰ دبی هم‌زمان با کریسمس، جشن دیوالی هندوها، سال نو چینی، شب سال نو میلادی و روز ملی امارات متحده عربی خواهد بود و هر یک از این جشنواره‌ها مملو از جشن‌ها و سرگرمی‌های پرجنب‌وجوش برای همه شرکت‌کنندگان است.

برای بازدید از پاویون کشورهای مختلف امکان خرید یک پاسپورت نمادین به ارزش ۲۰ درهم از همه‌ فروشگاه‌های رسمی در محل نمایشگاه فراهم گشته که در پایان به عنوان یادبود از حضور در اکسپو برای بازدیدکنندگان باقی خواهد ماند. این پاسپورت 50 صفحه‌ای با الهام از میراث کشور امارات که گذشته و حال را به یکدیگر پیوند می‌دهد طراحی شده و شامل طرح‌ها و تصاویر سه منطقه موضوعی (فرصت، تحرک و پایداری)، میدان الوصل و دیگر نقاط دیدنی دبی مانند خط افق شهر است.

هزار و یک شب ایران در اکسپو2020

در راهنمای تصویری پاویون ایران می‌خوانیم به غرفه ایران بیا، پاسپورت بازدیدت را مهر کن، مانند پادشاه بر روی صندلی چوبی منبت شاهانه تکیه بزن و با سیمرغ، پرنده افسانه‌ای پارسی سلفی بگیر..

ایران سرزمینی باستانی و سرشار از میراث فرهنگی و تاریخی ملموس از قبیل آثار و اشیای باستانی و میراث ناملموس همچون اساطیر و داستان های کهن است. پاویون ایران در اکسپو 2020 دبی نیز از این ظرفیت بهره مند شده و با الهام گرفتن از قصه‌های هزار و یک شب طراحی شده است.

هیات داوران طراحی غرفه ایران در اکسپو، مردادماه سال 1398 از میان 30 شرکت راه یافته به مرحله اول رقابت‌ها که شرکت طراح باید توضیح می‌داد با چه فلسفه‌ای به طراحی پروژه پرداخته و 10 شرکت راه یافته به مرحله دوم طراحیکه موضوع آن کالبد و بنای پاویون ایران و چگونگی کارگردانی روایتی بود که پاویون ایران به جامعه جهانی ارائه می‌کرد، طرح ارائه شده از سوی « شرکت مهندسین مشاور تغییر روند طرح» به سرپرستی سرکار خانم مهندس نشید نبیان را به عنوان طرح برنده پاویون ایران در اکسپو دبی اعلام کرد.

مرحله بعد به اجرا و احداث پاویون ایران در اکسپو 2020 دبی و انتخاب پیمانکاری توانمند برای اجرای طرح مذکور اختصاص داشت که پس از بررسی‌های همه جانبه در نهایت ساخت پاویون ایران در اکسپو به شرکت Zenith Smart Contracting LLC  که یک شرکت مجرب در حوزه ساخت سازه‌های نمایشگاهی است واگذار گردید.

فلسفه گزینش داستان‌های هزار و یک شب به عنوان منبع الهام طراحی پاویون ایران این است که علاوه بر آن که این داستان‌ها در عصر شکوفایی تمدن اسلامی جمع آوری شده‌اند، قطعه‌ای مهم از ادبیات و فرهنگ ایرانی به شمار می‌آیند که به‌طور همزمان بخشی از تاریخ معاصر ایران را به تصویر می‌کشند و از جلوه‌های مدرن آن به  طراحی با استفاده از تعدادی پاکت فضایی که در زیر هر کدام از آنها  جعبه‌ای آبی قرار گرفته و کل آن در پرده‌ای از مهره‌های چوبی  پیچیده شده و استعاره‌ای از تقابل زمین و آسمان را روایت کرده می‌توان اشاره نمود. به بیان دیگر پاویون ایران در این نمایشگاه به جای یک ساختار مستحکم، یک شبکه ریزوماتیک است که روایت‌های مختلفی از تاریخ معاصر ایران ارائه می‌کند و در zone  تحرک (Mobility) قرار گرفته و از مساحتی معادل 2014 متر مربع برخوردار است.

طبق گزارش تصویری CNN پاویون ایران یکی از 15 غرفه دیدنی و جذاب از لحاظ تاثیرگذاری بصری عنوان شده و نام آن در بین پاویون کشورهایی مانند امارات متحده عربی، عربستان سعودی، انگلستان، اسپانیا، روسیه، ژاپن، سوئیس، کویت و آلمان و … به چشم می‌خورد.

 غرفه امارات در نمایشگاه  2020( فراتر از یک سازه)

پس از برگزاری رقابت طراحی که هفت ماه به طول انجامید و اعلام آمادگی شرکت‌های برجسته معماری جهان، شورای ملی رسانه‌های امارات متحده عربی، طرح سانتیاگو کالاتراوا طراح سوئیسی-اسپانیایی را برای غرفه خود در این نمایشگاه جهانی انتخاب کرد. 

این غرفه که در قلب منطقه نمایشگاهی واقع شده است دارای 8000 متر مربع فضا شامل بخش‌های مختلف نمایشگاهی، سالن اجتماعات، فروشگاه‌های مواد غذایی و سالن‌های VIP است که بازدیدکنندگان در آن حسی متفاوت را تجربه خواهند کرد. شکل سقف فولادی آن با تاثیر گرفتن از ظرافت و نیروی پرنده شاهین به عنوان نمادی از روح پیشگام و نوآورانه امارات متحده عربی مجهز به ظرفیت‌های جنبشی معاصر و عناصر معماری نوآورانه است.

سانتیاگو کالاتراوا (Santiago Calatrava) درباره تفکرات حاکم بر فرآیند طراحی پروژه می‌گوید:

  ما در فرآیند طراحی، به رعایت اصول پایداری محیط زیست متعهد بودیم. غرفه امارات تمرکز ویژه‌ای بر صرفه جویی در مصرف انرژی دارد؛ این طرح، طیف وسیعی از عناصر و ویژگی های طراحی پایدار را با یکدیگر ادغام نموده است تا سازه ای مقاوم در برابر گذر زمان را به‌وجود آورد.

  یکی دیگر از ویژگی های شاخص معماری در ساختار این غرفه “نورگیری” با نام Oculus است که در سقف و در ارتفاع ۲۷٫۸ متری جانمایی شده است و به شکل  لوگوی Expo 2020 طراحی شده است که علاوه بر تامین نور طبیعی موردنیاز برای فضا، با بازشوهای مشبکی احاطه شده که در صورت وقوع هرگونه آتش سوزی تصادفی به‌صورت خودکار باز می شوند. در مرکز غرفه نیز فضایی شبیه به کره جای گرفته که شامل یک سالن نمایش با سکوی بالابر می باشد.

وزیر امور خارجه امارات متحده عربی و رئیس شورای رسانه ملی دبی گفت: “طرح پیشنهادی غرفه امارات، داستانی را که قصد داریم درباره ملت خود به جهانیان بازگو کنیم، نقل می‌کند”. در طراحی این پاویون از بال‌های شاهین به‌منظور ایجاد روابط بین قبایل و ایجاد هویت ملی استفاده شده که نماد این کشور نیز می‌باشد.

به گفته وزیر خارجه امارات متحده عربی و مدیرکل اکسپو 2020 «این طرح، روح و قدرت پیشگام ارتباطات را متحول می‌کند و امارات متحده عربی را از مجموعه اجتماعات کوچک و بیابانی به یک نقطه اتصال جهانی تبدیل می‌نماید که انعکاس دهنده آرزوها و جاه طلبی‌های ما برای سالهای آینده است».

 میدان الوصل نقطه ارتباط و اتصال 192 کشور

گنبد و میدان الوصل با قطر تقریبی 150 متر و ارتفاع 65 متر به عنوان هسته مرکزی نمایشگاه طراحی و اجرا شده و محل اتصال سه منطقه موضوعی نمایشگاه می باشد.

الوصل نام تاریخی دبی است که در زبان عربی به معنای “ارتباط” است. این فضا متناسب با موضوع نمایشگاه، “ارتباط ذهن ها، خلق آینده”، تاریخ و نمادگرایی دبی را از طریق اشکال هندسی به کار رفته در خود نشان می دهد و در عین حال گفت و گوی متعادل بین طبیعت و فناوری را به عنوان نمادی از آینده دبی تعریف می کند. هندسه متمایز این پرده بر اساس حلقه ای است که اخیراً در امارات کشف شده و متعلق به 4000 سال پیش است که در حقیقت پیشینه تاریخی دبی را با اکسپو پیوند می دهد و تصویری 3 بعدی از لوگوی اکسپو را به نمایش می گذارد.

هدف از طراحی میدان الوصل ایجاد «اتاقی برای زندگی» به عنوان بستری فضایی و تجربی برای  ایجاد وحدت از طریق گردهمایی‌ها، گفتگوها و رویدادها بوده است. پیکربندی شیب‌دار باغ و محوطه‌سازی‌ خاص آن، محیطی را برای استراحت، فعالیت و اجرای انواع مراسم در مقیاس‌های مختلف ارائه می‌دهد. گنبد الوصل یک شاهکار مهندسی و فناورانه است که بر اثر همکاری افرادی از نقاط مختلف جهان در طول 14 ماه محقق گردیده است. این گنبد همچنین قابلیت تبدیل به یک پروژکتور ۳۶۰ درجه‌ای را داشته که از داخل و خارج گنبد قابل رویت است و تجربه‌ای بی‌نظیر را برای بازدیدکنندگان فراهم می‌کند. این سازه در شب به یک فضای هنری تبدیل می‌گردد که بزرگترین تجربه فرافکنی غوطه‌ورانه 360 درجه در جهان است و برای مخاطبانش از سرتاسر دنیا و در هر گروه سنی سرگرم کننده  و البته نمادی برای ایجاد وحدت و گفت‌وگو است.

شیوه طراحی و مواد منحصر به فرد  به کار رفته در داخل میدان استفاده از آن را در تمام طول سال میسر می‌سازد. حتی در گرم‌ترین ماه‌ها، فضای سایه‌دار در ترکیب با آب‌نماها و چشم‌اندازها مکانی بسیار مناسب برای استراحت، سکوت و تعامل بازدیدکنندگان را با یکدیگر فراهم می‌سازد.

یکی از ویژگی‌های منحصر به‌فرد الوصل این است که پس از اتمام اکسپو در سال 2022، این میدان همچنان به ایفای نقش اصلی خود حفظ میراث اکسپو- ادامه خواهد داد. ساختمان‌های 10 تا 13 طبقه اطراف آن به هتل‌ها و سایر کاربری‌های تجاری تبدیل می‌شوند و کل میراث ترکیبی سایت اکسپو را تکمیل می‌کنند. پیش بینی می‌شود این مکان رویدادهای پر رونق دبی را بیشتر تقویت خواهد کرد زیرا برای میزبانی از تجربیات در هر اندازه و هدفی خواه یک رویداد کوچک و صمیمی یا یک گردهمایی بزرگ مانند جشن‌های روز ملی  با حداکثرظرفیت 10000 نفر، طراحی شده است.

 اکسپو دبی با حضور 192 کشور در فضایی به مساحت 500 هکتار از اول اکتبر2021 تا 31 مارس 2022 به مدت 181 روز برپاست و انتظار می‌رود با دعوت از چهره‌ها و هنرمندان شاخص جهانی، با وجود کرونا بیش از 25 میلیون بازدید کننده را از سراسر دنیا به خود جذب کند. برآورد ایجاد بیش از ۹۰۰ هزار شغل و حدود 33 میلیارد  دلار سود اقتصادی ناشی از آن تا سال ۲۰۳۱ میلادی پیش بینی دستاوردهای این نمایشگاه شش ماهه توسط دست اندرکاران آن می باشد. با توجه به اینکه 3 ماه تا پایان اکسپو زمان باقی‌است منطقی است ارائه دیدگاه کلی در مورد دستاوردهای آن به پایان این رویداد 6 ماهه موکول شود.

 

منابع:

اینترنت

-سایت Adiran Smith and Gordon Gill– (طراحی الوصل)

-سایت karnaval.ir

-روزنامه صمت

expo001
expo002
expo003
expo004
expo005
expo006
expo007
expo008
expo009
expo010
expo011
expo012
expo018
expo017
expo016
expo015
expo014
expo013
حیوانات، قربانیان صنعت لوازم آرایشی و بهداشتی

حیوانات، قربانیان صنعت لوازم آرایشی و بهداشتی

آیا تاکنون هنگام خرید لوازم آرایشی بهداشتی با واژه کرولتی- فری (cruelty-free) مواجه شده‌اید؟ شاید همه ما درباره این واژه و مبحث تست حیوانی لوازم آرایشی بهداشتی چیزهایی دیده یا شنیده باشیم.

گاو، مینک، کوسه، گربه، نهنگ سفید، خوک، حلزون و… فهرست حیوانات یک باغ وحش نیست، بلکه اسامی تعدادی از حیواناتی هستند که برای تولید لوازم آرایشی کشته می‌شوند و بخشی از بدن آنها در صنعت تولید لوازم آرایشی و بهداشتی استفاده می‌شود.

آزمایش روی حیوانات در بسیاری از حوزه‌های علوم پزشکی، دامپزشکی، داروسازی و صنایع گوناگون انجام می‌شود و در این میان یکی از مهمترین صنایعی که هر سال میلیون‌ها حیوان در سراسر جهان قربانی توسعه آن می‌شوند، صنعت تولید لوازم آرایشی و بهداشتی است.

با پیشرفت صنعت مد، گرایش بسیاری از مردم به سمت استفاده از لوازم آرایشی بیشتر شده است که هرروزه با رنگ‌ها و ظاهر فریبنده و با استفاده از تبلیغات هدفمند قصد جذب مخاطبان بیشتری را دارند. بد نیست بدانیم که یکی از پنج مقصد اصلی قاچاق ۲۳میلیارددلاری حیات وحش می‌تواند کیف‌های لوازم آرایشی باشد. سالانه تعداد زیادی از حیوانات با هدف استفاده در صنعت مد و آرایش از بین می‌روند یا آسیب می‌بینند. برای مثال حدود ۷۰ هزار سوسک قرمز تنها برای به دست آمدن یک پوند رنگ جهت مصرف در لوازم آرایشی از بین می‌روند.

سالانه حدود سه میلیون کوسه برای تولید لوازم آرایشی، به ویژه رژلب و کرم‌های ضدآفتاب قتل عام می‌شوند. این کوسه‌ها شکار می‌شوند تا سالانه دو هزار تن روغن از کبد آنها برای استفاده در رژلب‌ها، کرم‌های صورت و ماسک‌ها‌ استخراج شود.

کندوهای عسل بسیاری از بین می‌روند تا از موم و عسل آنها برای استفاده در انواع شامپو، کرم و لوازم آرایشی استفاده شود. از موی سمورها و راسوها در تولید مژه مصنوعی و از چربی لاشه بدن آنها در تولید انواع لوسیون و کرم استفاده می‌شود.

 استفاده از استفراغ نهنگ به عنوان پایدارکننده مواد معطر در گران قیمت ترین برندهای عطر دنیا، از دیگر مواردی است که در صنعت آرایشی استعمال می‌شود.

یکی از تست‌ها، انجام تست سمی بودن محصول بر روی حیوانات است. به‌عنوان مثال آن قدر از یک ریمل در چشم یک خرگوش می‌ریزند تا متوجه شوند چه حجمی از این ماده آرایشی باعث کور شدن این حیوان می‌شود. گاهی هم پوست یک خرگوش را می‌تراشند و برای بررسی این که چه مقدار از یک کرم می‌تواند باعث سوختگی پوست انسان شود، کرم‌های تولیدی خود را روی قسمت بریده شده پوست حیوان آزمایش می‌کنند.

حیوانات بر اثر این آزمایش‌ها دچار بدترین و فاجعه بارترین آسیب‌ها می‌شوند در واقع آنها در حین انجام آزمایش دچار کوری، نقص عضو، خفگی، سوختگی و … می‌شوند و البته در نهایت تمام این حیوانات کشته می‌شوند؛ طوری که حتی اگر آنها بر اثر انجام آزمایش نمیرند، در پایان آزمایش آنها را می‌کشند برای مثال سر موش‌ها یا خرگوش‌های آزمایشگاهی را با گیوتین قطع می‌کنند و آنها را به سطل زباله می‌اندازند.

در واقع در تولید لوازم آرایشی و بهداشتی، تقریبا هشت هزار ماده شیمیایی مورد استفاده قرار می‌گیرد که تمام آنها روی چشم، بینی، دهان، پوست، دستگاه گوارش و سایر بخش‌های بدن حیوانات آزمایش می‌شوند.

دلیل تداوم آزمایش روی حیوانات

یکی از اصلی‌ترین دلایل تداوم آزمایش روی حیوانات در آمریکا یا سایر کشورهایی که هنوز این کار را ممنوع نکرده‌اند، وجود مافیای پرورش حیوانات آزمایشی و تجارت گسترده‌ای است که درباره غذاها، قفس‌ها، پوزه بندها و قلاده آنها وجود دارد؛ تجارتی با گردش مالی صدها میلیارد دلاری که باعث شده است صاحبان آن هیچگاه اجازه خراب شدن کاسبی خود توسط فعالان حقوق حیوانات را ندهند.

-تاریخچه آزمایش روی انسان‌ها پیش از تست روی حیوانات

انجام آزمایش روی حیوانات تاریخی حداقل 2000 ساله دارد، اما قانونی شدن آن به سال 1964 بازمی‌گردد؛ یعنی زمانی که افشا شد آلمانی‌ها در طول دوران حکومت نازی‌ها ، در بسیاری از موارد آزمایش‌های غیراخلاقی روی انسان‌ها انجام می‌دادند؛ به طور مثال، نازی‌ها به تعدادی برده سیاه‌پوست، بیماری سفلیس منتقل و سپس، برخی از آنها را درمان نموده و برخی را هم رها می‌کردند، تا متوجه عوارض این بیماری برای انسان‌ها و راهکارهای درمان آن شوند.

آلمان‌های نازی آزمایش‌هایی مشابه این را روی کارگران، زندانیان و سیاه پوستان بدون اجازه آنها انجام می‌دادند و افشای همین رفتارهای غیرانسانی نازی‌ها منجر به وضع پیمان‌نامه بین‌المللی هلسینکی در سال 1964 شد. پیمان نامه‌ای که در آن تصریح شده است هرگونه آزمایش روی گونه بشر، بدون انجام آزمایشات اولیه روی حیوانات، ممنوع است.

در حال حاضر هم نتیجه اجرای این پیمان‌نامه در سطح جهان باعث شده است که با وجود روش‌های پیشرفته و انسانی که می‌توانند جایگزین آزمایش روی حیوانات باشند، هنوز هم نه تنها برای تولید محصولات مختلف، بلکه برای امور آموزشی نیز حیوانات متعددی به طور گسترده در کلاس‌های عملی بسیاری از رشته‌ها، تحت آزمایش قرار گیرند؛ به نحوی که حداقل تا پیش از شیوع کرونا در جهان سالیانه صدها میلیون حیوان مهره دار و میلیادرها حیوان بی مهره برای تشریح و آزمایش کشته می‌شدند.

ابداع روش‌های جایگزین به جای آزمایش روی حیوانات

در چند دهه گذشته و بخصوص بعد از ابداع روش‌های جایگزین آزمایش روی حیوانات توسط دانشمندان، مخالفت‌های گسترده‌ای در سطح جهان برای مبارزه با تبدیل شدن آزمایشگاه‌های بشری به شکنجه‌گاه‌های حیوانات انجام شده است؛ به نحوی که نه فقط هفته پایانی آوریل هر سال میلادی توسط فعالان حقوق حیوانات به عنوان «هفته جهانی آزادسازی حیوانات آزمایشگاهی» نامگذاری شده، بلکه در برخی مناطق دنیا از جمله اتحادیه اروپا از سال 2013، هرگونه انجام آزمایش روی حیوانات برای تولید محصولات آرایشی و بهداشتی به طور کامل ممنوع شده است.

در این میان نهادهای بین المللی زیادی هم در سطح جهان وجود دارند که تمام وقت و انرژی خود را صرف این کرده اند که دانشمندان روش‌های مناسبی را برای جایگزین کردن آزمایش روی حیوانات ابداع کنند. نتیجه این تلاش‌ها باعث شده تولید لوازم آرایشی و بهداشتی از طریق روش‌های ابداعی جدید، نسبت به استفاده از آزمایش روی حیوانات ارزان‌تر تمام شود.

-روش‌های جایگزین برای تعیین سمّیت ترکیبات جدید

یکی از روش‌های جدید برای آزمایش مواد آرایشی بهداشتی، تولید سه‌بعدی پوست انسان برای آزمایش حساسیت پوست است. این مدل‌های اپیدرمی کاملا دقیق هستند و می‌توانند اثرات پرتوهای فرابنفش، نفوذپذیری و خوردگی را شبیه‌سازی کنند. برخی پژوهشگران حتی در تلاش هستند با استفاده از فناوری چاپ سه‌بعدی پوست و بافت‌های انسان را شبیه‌سازی کنند.

روش‌های مدل‌سازی رایانه‌ای مانند QSAR هم می‌توانند اثرات بیولوژیکی مواد شیمیایی را براساس ساختار آنها پیش‌بینی کنند. این آزمایش‌های پیشرفته علمی اغلب سریع‌تر، ارزان‌تر و قابل‌اعتمادتر از آزمایش‌های حیوانی بی‌رحمانه و غیرضروری هستند.

اولین برند محصولات آرایشی بدون تست حیوانی

شرکت‌هایی هم که محصولاتشان بدون شکنجه روی حیوانات تولیدشده است، از نشان‌های cruelty free ، no tested on animals و animal friendly بر روی پوشش محصولات استفاده می‌کنند.

اولین برندی که از زمان راه‌اندازی‌اش در سال ۱۹۹۶ همواره جزو برندهای بدون تست حیوانی بوده است و براش‌ها و قلم‌موهای آن همگی مصنوعی هستند، برند اوربان دیکی (Urban Decay) است. این برند در سال ۲۰۰۶ به اولین برند معتبر در زمینه تولید لوازم آرایشی وگان (که از ترکیبات گیاهی استفاده می‌کند) تبدیل شد.

-موقعیت ایران از لحاظ انجام آزمایش بر روی حیوانات

در کشورمان هیچ روال مشخصی برای منع یا اجبار انجام آزمایش روی حیوانات در تولید لوازم آرایشی و بهداشتی وجود ندارد. با وجوداینکه در سال‌های اخیر، برای متوقف کردن آزمایش روی حیوانات در تولید محصولات آرایشی، رایزنی‌های بسیاری را با مقامات سازمان غذا و دارو انجام شده است؛ اما متاسفانه هیچ پروتکل مکتوبی درباره منع آزمایش روی حیوانات وجود ندارد و اختیار صدور مجوز درباره ممنوعیت یا عدم ممنوعیت آزمایش روی حیوانات در تولید لوازم آرایشی، به دانشگاه‌های علوم پزشکی استان‌ها واگذار شده است و البته در این دانشگاه‌ها نیز عمدتاً هیچ توجهی به این مساله نمی‌شود. همچنین تاکنون هیچگاه فهرستی شفاف درباره اینکه کدام شرکت‌ها در تولید محصولاتشان از آزمایش روی حیوانات استفاده می‌کنند و کدام شرکت‌ها این کار را انجام نمی‌دهند، ارائه نشده است.

در واقع، اساسا بی‌توجهی به مساله آزمایش بر روی حیوانات در علوم و صنایع مختلف در ایران به گونه‌ای است که حتی گرامیداشت هفته جهانی «آزادسازی حیوانات آزمایشگاهی» از سوی نهادهای مرتبط بخصوص سازمان غذا و دارو، سازمان دامپزشکی کشور و سازمان نظام دامپزشکی و حتی بسیاری از تشکل‌های مردمی حوزه محیط زیست مغفول مانده است.

بر این اساس، به نظر می‌رسد که در مجموع در ایران بسیاری از تولیدکنندگان لوازم آرایشی و بهداشتی، محصولات تولیدی خود را با روش‌هایی که در بالا ذکر شد، روی حیوانات آزمایش می‌کنند و فهرستی شفاف درباره شرکت‌هایی که لزوم پرهیز از آزمایش روی حیوانات را درک کرده اند، وجود ندارد.

-ایجاد کارزار ایرانی برای جلوگیری از آزمایش روی حیوانات

در این میان البته یکی از معدود نقاط امید در ایران برای پایان دادن به روال شکنجه حیوانات آزمایشگاهی در تولید محصولات آرایشی، کارزاری است که در روزهای اخیر در فضای مجازی برای «درخواست جلوگیری از آزمایش روی حیوانات» به راه افتاده است؛ کارزاری که نامه مربوط به آن با هشتک

« # نه_به_آزمایش_روی_حیوانات» در بستر اینترنت در دسترس است و عموم مردم می‌توانند آن را به صورت مجازی امضا کنند.

کلام آخر

مخصوصا با توجه به این حقیقت که راه‌های جایگزین بهتری در دنیای امروز در دسترس این صنعت عظیم قرار گرفته است که آنها را از انجام تست حیوانی بی‌نیاز می‌کند آزمایش لوازم آرایشی و بهداشتی روی حیوانات بی‌رحمانه به نظر می‌رسد. با این وجود برخی برندهای بزرگ و صاحب نام هنوز تصمیم نگرفته‌اند به‌خاطر برآوردن نیاز انسان به زیبایی، به زجردادن حیوانات پایان دهند. نکته مهم این است که شاید این محصولات به طور مستقیم آسیبی به حیوانات وارد نکنند، اما افتادن در دام صنعت مد بلایی است که با ایجاد مصرف‌گرایی در جامعه و پیروی از بازارهای شکل گرفته بر اساس نظام سرمایه‌داری در نهایت به محیط زیست و حیوانات آسیب وارد خواهد کرد.

منابع:

  • پایگاه خبری- تحلیلی حکیم مهر
  • روزنامه شرق
  • برخط نیوز
  • وب‌سایت منومد
  • ir
فصلنامه46-تاثیر بسته بندی بر برندینگ

تاثیر بسته‌بندی بر برندینگ

      بسته‌بندی به‌عنوان سفیر برند  در ورود یک محصول به بازار و پذیرش آن بین محصولات مشابه نقش مهمی ایفا می‌کند، یکی از عناصر مهم در تبلیغات، طراحی بسته بندی محصولات است. از بسته بندی با عناوینی همچون: “پنج ثانیه پایانی بازاریابی”، “رسانه پایدار” ، “آخرین فروشنده” یا فروشنده‌ای که سخن نمی‌گوید یاد می شود. وقتی محصول شما در کنار سایر رقبا قرار می گیرد این فرایند که بتواند نظر خریدار را جلب کرده و به فروش منجر شود بسیار حائز اهمیت است. جالب است بدانیم حتی اگر روی محصول، تصویری با رنگ مناسب استفاده شود می تواند مزه آن را نیز به مخاطب منتقل نماید.    
بسته بندی اولین برخورد مستقیم مشتری با محصول و در واقع نخستین نمایشی است که مشتری از محصول می بیند وبیشترین تاثیر از یک تصویر ذهنی مطلوب یا نامطلوب را برعهده داشته و یکی از باصرفه ترین ابزارهای ایجاد ارزش افزوده برند است که در مقابل هزینه های تولید یک محصول، مبلغی ناچیز به حساب می آید در حالی که تاثیر بسیار شگرفی بر ادراک مصرف کننده خواهد داشت.

نقش طراحی بسته بندی در بازاریابی تبلیغات و فروش بسیار موثر است و برای هر سازمان به منزله یک شناسنامه جهت معرفی محصول محسوب می‌شود. نوع و نحوه بسته بندی می تواند یک محصول خوب را به محصول عالی تبدیل کند. در اینکه بسته بندی یکی از مهمترین ابزارها در ارائه هویت برند است تردیدی نیست تا جایی که گاهی اوقات در بازاریابی از آن به عنوان پنجمین P(Packaging)  در کنار Promotion, Place, Price, Product  به عنوان فاکتورهای اصلی بازاریابی یاد می شود.

در طراحی بسته بندی و بازاریابی محصولات دو نکته اساسی حائز اهمیت است. یکی کاربردی بودن که شامل ویژگی هایی مانند هزینه کم، محافظت از محصول، سهولت در جابجایی و چیدمان می باشد و دیگری جذابیت بصری کالا است که بر ویژگی هایی چون طراحی، رنگ، شکل و نوشتار منحصر به‌فرد تاکید می کند.

 

 

تاثیر بسته‌بندی بر روی برندینگ:

بسته بندی و برندسازی را نمی توان دو مقوله جدا از هم دانست. چراکه بسته بندی می تواند تاثیر شگرفی بر روی برندسازی یک محصول داشته باشد. اگر به دنبال روشی برای هویت سازی برند هستیم نباید از طراحی بسته بندی صحیح غافل شویم. روند‌های طراحی بسته‌بندی ، برای ما درک صریح و روشنی از احساسات مشتریان و مشکلات پیشِ رو فراهم می‌کنند. امروزه در طراحی همه چیز به ارتباط، درک و درگیر سازی با احساس مشتری بستگی دارد. طراحان موظفند موارد مهم را برای مشتریان شفاف‌سازی کنند زیرا بسته بندی توسعه نام تجاری است ، بنابراین باید آرم و پیام شرکت را تکمیل کند. اگر مثلاً کالای شما به گونه ای طراحی شده که برای سالخوردگان پر کشش باشد ، مطمئنا ظاهری کاملاً متفاوت با محصولی دارد که برای نوجوانان جذاب است به عنوان مثال رنگ های روشن ممکن است مورد توجه مصرف کنندگان جوان قرار گیرد،  در حالی که رنگ های کم رنگ احتمالابرای یک جمعیت میانسال یا سالمند جذابیت بیشتری داشته باشند.

بسته بندی مطابق با استانداردهای روز دنیا و رعایت اصول حرفه‌ای بسته بندی موجب می‌گردد که بتوانیم‌ ارتباطی بسیار مؤثر، پایدار و طولانی‌مدت با مشتریان خود برقرار کنیم.

ویژگی‌های  بسته بندی برای برندسازی موفق:

یکی از  راه‌های دیده شدن کالا به‌ویژه در بازار شلوغ و پر رقابت امروزی داشتن بسته بندی‌های متفاوت است.

اگر بخواهیم از آغاز پیدایش بسته بندی و برندسازی بگوییم باید به این مسئله اشاره کنیم که این موضوع از برندهای خانگی آغاز شده است. بازار امروز دیگر جایی برای برندهای بدون نام ندارد. برندهای خانگی از شرکت‌هایی مانند “آمازون، “هُل فودز”، “تارگت اند تریدر جو” و حتی برندهای لوکس تر در حال ظهور هستند تا نشانگر سادگی و شفافیت کالای خریداری شده باشند. این برندها از عبارت پیچیده و تلقینی “دنیایی از انتخاب‌ها” که به طبقات فروشگاه‌ها و سوپرمارکت‌ها نفوذ کرده است، خود را جدا کرده‌اند تا خرید را به امری ساده و راحت تبدیل کنند. بسته‌بندی امروزه دیگر تنها به‌عنوان یک ابزار محافظت‌کننده و تقسیم‌بندی کننده به کار نمی‌رود بلکه بسته‌بندی می‌تواند به‌عنوان یک ارزش افزوده برای کالا و محصول به شمار آید.

درک رابطه بین نام تجاری و بسته بندی:

برند یا نام تجاری و بسته بندی برای بازاریابی محصول ضروری است و این دو، رابطه تنگاتنگی با هم دارند. اصولا بسته بندی باید مارک تجاری یک سازمان را بسازد و مشتری به راحتی بتواند محصولات متعلق به آن تولیدکننده را تشخیص دهد. این روزها مصرف کنندگان می‌خواهند با نگاه کردن به بسته بندی یک کالا دریابند که با خرید این محصول چه چیزی عایدشان خواهد شد، از ارزش غذایی محصول گرفته تا تأثیراتی که بسته بندی آن بر روی محیط زیست خواهد داشت. به علاوه این اطلاعات باید خیلی سریع در اختیارشان قرار گیرد تا مبادا در زندگی پر مشغله شان خللی ایجاد شود. برای مثال محصولات اپل ظاهری مدرن و براق دارند که به راحتی قابل تشخیص است. این محصولات در جعبه‌های راحت بازشو و با رعایت اصول استاندارد به بازار عرضه می‌شوند و همیشه دارای نشان متمایز اپل بر روی بسته‌بندی هستند که تشخیص برند را بر روی بسته بندی بسیار ساده می‌سازد.

ارتباط معنادار محصول و رنگ بسته‌بندی:

بسته بندی به‌تنهایی دارای اهمیت خاصی است و همواره باید به طراحی آن توجه داشت. بسته بندی خود برند است و می تواند نقش مهمی در جایگاه برند سازی ایفا کند. اگر محصول شما در یک فروشگاه در کنار صدها محصول مشابه دیگر قرار دارد، تغییر در رنگ، سایز و شکل محصول، چاپ جملات کوتاه، استفاده از طرح ها و گرافیک های جذاب می‌تواند توجه مشتری را به محصول جلب کند.

رنگ متناسب با کالا می تواند این تمایز را بیشتر نمایان کند و با تحریک احساسات مشتری بر انتخاب وی اثرگذار باشد. بمدیران بازاریابی دریافته‌اند که روان‌شناسی رنگ نقش مهمی در چگونگی به نظر رسیدن یک کالا یا خدمت دارد. به‌عنوان مثال قرمز یکی از برجسته‌ترین رنگ‌هاست که بیانگر قدرت، سرعت و مقاومت می‌باشد. “قرمز” یک محصول را در میان رقبا برجسته می‌کند. لوگوی کوکاکولا و طراحی بسته بندی مک دونالدز شاید شناخته شده‌ترین مثال از بسته‌ بندی رنگ قرمز باشند یا رنگ سفید بیان‌گر تمیزی، سادگی و شفافیت ذهن است و به طور هم‌زمان حس صمیمیت را در بیننده ایجاد می کند. Steve Jobs اعتقاد داشت انتخاب این رنگ برای بسته بندی باعث موفقیت بسیاری از محصولات “اپل” شده است.

انتقال مفاهیم مرتبط با کالا از طریق درج نوشته‌های روی بسته‌بندی:

در تحقیقاتی که Brian Wansink محقق دانشگاه Cornell در زمینه روانشناسی بسته بندی و تاثیرات آن بر مصرف کننده انجام داده است تا آنجا پیش می رود که عنوان می‌کند بسته بندی روی حس چشایی خریداران نیز تاثیر می گذارد. “در واقع ما طعم محصول را حس می کنیم”. در تحقیقی، دو نمونه غذایی که روی آن ها برچسب “ده گرم پروتئین” و “ده گرم پروتئین سویا” درج شده بود به ۱۸۱ نفر داده شد. هر دو نمونه کاملا مشابه و هیچ کدام دارای سویا نبودند. با این وجود، بسیاری از مردم بر این باور بودند که سویا، طعم اشتها آوری ندارد و به همین دلیل نمونه ای را که حاوی سویا می دانستند به عنوان ماده غذایی “بد مزه و بد بو” معرفی کردند. (کلر، ۱۹۵۶).

 

نقش مسئولیت «حفاظت از محیط زیست» و تاثیر آن بر بسته‌بندی و برندسازی:

امروزه بسته‌بندی به عنوان یک مولفه همگانی برای مقابله با خطرات جهانی که محیط ‌زیست و انسان را تهدید می‌کند، حائز اهمیت است و جهان معاصر به دنبال کاهش مصرف مواد اولیه مضر بسته‌بندی و استفاده از مواد سازگار با محیط‌زیست است.

به عبارتی رویکرد یک‌جانبه بسته‌بندی، از محافظت کالا و خلق ارزش و مزیت رقابتی در بازار به رویکرد دوجانبه محافظت از کالا، خلق ارزش و رقابت و حفاظت از محیط‌زیست تبدیل شده است. اگر در طراحی بسته بندی و بازاریابی محصول یا برند، میزان مواد مصرفی آسیب‌زا کاهش یابد و یا از مواد بازیافتی استفاده شود، می توان این موارد را به عنوان یک مزیت در فروش در نظر گرفت. بسیاری از مشتریان حاضرند پول بیشتری را هزینه کنند تا محصولی سازگار با محیط زیست خود تولید کنند. امروزه، برچسب (شورای مدیریت جنگل ) FSC  برچسب بسیار معتبری است که تقریبا در هر کشوری پذیرفته شده است و تضمین می کند که یک کمپانی در تمام مراحل تولید محصولات خود، نسبت به حفاظت از جنگل و طبیعت توجه ویژه‌ای دارد. حتی برخی برندهای مطرح اروپایی امروزه تلاش می‌کنند دو نوع بسته بندی به خریدار محصولشان پیشنهاد دهند تا از این طریق آسیب کمتری به محیط زیست وارد شود. به این معنا که اگر مشتری محصول را برای خود خریداری می کند از بسته بندی سبک‌تری استفاده شود و اگر قصد هدیه دادن دارد شکل و متریال بسته‌بندی متناسب با هدیه تغییر می‌کند و این پیام، برای دنیایی است که می‌خواهد گرایشش را به مصرف هر چه کمتر از کاغذ، مقوا و مشتقات آن نشان دهد و حامی جدی‌تری برای محیط زیست و آیندگان باشد.

انواع بسته‌بندی محصولات:

-بسته‌بندی نوستالژیک (Retro Marketing)

رترو مارکتینگ یا نوستالژی بازاریابی، بهره برداری از یک نوستالژی قوی در بسته بندی یا حتی تولید محصول جدید به منظور افزایش جذابیت بصری برای مشتری است. در واقع محصول مورد نظر نه تنها کاملا مدرن است، بلکه حال و هوایی آشنا را نیز در مخاطب زنده می کند.

هیچ چیز مانند برندی که برای مدت زیادی در میان مردم بوده، در خاطر آن‌ها نمی‌نشیند. تاریخچه یک برند یا مارک، همیشه یکی از مطمئن‌ترین روش‌های محبوب شدن در یک بازار است. اما تفاوت در دنیای امروز این است که نه‌تنها برندها به گذشته خود می‌بالند، بلکه با ایجاد طرح‌هایی به نام‌های “هریتیج” از آن استقبال می‌کنند و گذشته را به امروز می‌آورند. حتی گاهی از متدها و روش‌های تولیدی قدیمی استفاده می‌کنند و درعین‌حال مواد و محتوا را به‌روز و مدرن ساخته تا برای امروزی‌ها دل‌چسب باشد.
بسته‌بندی و برند سازی با شیوه‌های نوستالژی گونه می‌تواند تأثیر بسیار زیادی روی محبوبیت برند ایجاد کند.

بسته‌بندی مدرن:

شاید این سوال برای خیلی از افراد مطرح شود که چرا برخی به خرید محصولات یک برند علاقه دارند آیا بر اساس نیازشان خرید می کنند یا گاهی در یک لحظه تصمیم به خرید می گیرند؟

گاهی پس از خرید یک کالا و مدتی فکر کردن احتمالا به این نتیجه می رسیم که آن محصول را خریده ایم چون برای ما جذاب بوده است. بسیاری از اوقات افراد محصولی را خریداری می کنند که به آن ها حس خوبی می دهد. این هدف بسته بندی است. اگر بسته بندی اصولی و خلاقانه باشد باعث افزایش فروش محصول می شود. یک بسته بندی هوشمندانه مشتری را جذب می کند و پیام مورد نظر تولیدکننده را به او می رساند. در دنیای رقابتی امروز اهمیت بسته بندی علاوه بر جذاب بودن کاربردی بودن نیز می‌باشد. به عنوان مثال برند اپل به فرایند باز کردن بسته بندی محصولات خود دقت زیادی کرده و تجربه خوشایندی را برای خریدارانش فراهم کرده‌است.

-بسته‌بندی براساس گروه‎‌های سنی متفاوت، جنسیت و بسته‌بندی محصولات کودکان:

همانطور که فرم بسته‌بندی باید ساده و عقلانی، جالب، تمیز و فاقد پیچیدگی باشد در بعضی محصولات در نظر گرفتن گروه‌های سنی، جنسیت و حتی نوع بسته‌بندی برای کودکان یک بسته‌بندی را از سایر انواع آن در محصولات مشابه متمایز می‌سازد.

رفتار مغز انسان در ترجیح بین رنگهای مختلف، در زنان و مردان متفاوت است. همچنین تحقیقات و بررسی های آماری نشان می دهند که متغیرهایی همچون سن و اخلاق نیز می توانند بر اثربخشی رنگها تاثیر بگذارند. بیشتر افراد، به این دلیل که صورتی در علم روانشناسی یک رنگ زنانه است، گمان می ‌کنند رنگ مورد علاقه بیشتر زنان، صورتی است. در حالی که در تحقیقات انجام گرفته، رنگ مورد علاقه 35 درصد زنان، رنگ آبی بوده و تنها درصد کمی از آنان صورتی را به عنوان رنگ مورد علاقه خود برگزیده اند. پس از آن، رنگ بنفش با 23 درصد و رنگ سبز با 14 درصد بیشترین آمار را به خود اختصاص داده‌اند. همچنین، 33 درصد زنان رنگ نارنجی، 33 درصد رنگ قهوه ای و 17 درصد رنگ خاکستری را به عنوان رنگهای غیر مورد علاقه خود ابراز نمودند. در همین تحقیق، مردان به ترتیب رنگهای آبی، سبز و مشکی را به عنوان رنگ های مورد علاقه خود اعلام نمودند.

عامل سن نیز باید در طراحی رنگ محصول در نظر گرفته شود. محبوبیت رنگ زرد در میان کودکان 7 ساله، بسیار بیشتر از بزرگسالان است.

بسته‌بندی با در نظرگرفتن شرایط اقلیمی و جغرافیایی:

تحقیقات و بررسی‌های انجام شده در مورد روانشناسی رنگ‌ها وجود تفاوت در ادراک رنگ در میان افراد ساکن د در مناطق جغرافیایی مختلف کره زمین  را نشان می‌دهند. به عنوان مثال، در کشورهایی که درجه درخشندگی نور خورشید در آنها بالاست، قدرت تشخیص غلظت رنگها و سایه‌ها در افراد، بسیار کم است اما مردمی که در کشورهای نزدیک به خط استوا زندگی می کنند، به علت داشتن سلولهای بیشتر در شبکیه چشم، دید تکامل یافته تری دارند و تجمع رنگدانه های زرد در شبکیه چشم آنها خیلی بیشتر است که باعث کاهش قدرت تشخیص و تمایز رنگ آبی در آنها می شود. مردم ساکن عرض در جغرافیایی شمالی، که تحت تابش مستقیم نور خورشید قرار ندارند، سیستم تشخیص رنگ پالایش شده تری دارند.

 با توجه به نتایج این تحقیقات، هیچ الگوی جهان شمولی برای استفاده از رنگها وجود ندارد. در هر جامعه‌ای، رنگها دارای معانی مختلفی هستند. بعنوان مثال، اگرچه بنفش در اروپا رنگی سلطنتی است، اما دارای معنای بسیار قوی تری در چین است. در امریکا و خاورمیانه، سفید رنگ تمیزی است، اما در ژاپن، چین و کره نشانه مرگ و سوگواری است. همچنین در امریکا، رنگ آبی نشانه قدرت و اعتماد است، اما در ژاپن رنگ خیانت و دوروئی است. بی توجهی به مفاهیم رنگهای مورد استفاده در تبلیغات، بسته بندی و طراحی برند، در رابطه با جنسیت ، سن ، فرهنگ و مذهب و شرایط جغرافیایی زندگی مخاطبان می تواند فروش کل محصول را در بازار مقصد با شکست یا عدم موفقیت  مواجه نماید.

تاثیر و نقش اینفلوئنسرها، ولاگرها و بلاگرها بربسته‌بندی یک برند:

با افزایش استفاده از دنیای دیجیتال، بسته‌بندی یک محصول به‌عنوان بخشی از استراتژی یکپارجه برند باید تطابق بیشتری با خواسته‌ها و نیازهای مخاطبین هدف داشته باشد زیرا ایجاد حس اعتماد  و به دنبال آن وفاداری به یک محصول یا برند بسیار حائز اهمیت است. امروزه مشتریان”بازاریابان نوینی” هستند که در رسانه های اجتماعی نه تنها محصول بلکه نوع، کیفیت، وفاداری به محیط زیست، رنگ و لیبل بسته بندی را مورد بررسی قرار می‌دهند و به‌طور مستقیم بر تصمیم خرید دیگران و طرز تفکر آنها در مورد محصول تاثیر می‌گذارند. این موضوع در اینفلوئنسرهایی که بیش از یک میلیون دنبال کننده دارند می تواند آنها را به سفیر یک برند تبدیل کند.

فصلنامه45-تاثیر مهندسی ژنتیک و محصولات تراریخته بر زندگی بشر امروز

تاثیر مهندسی ژنتیک و محصولات تراریخته بر زندگی بشر امروز

صبا توانا

دبیر کمیسیون برندینگ

فصلنامه45-تاثیر مهندسی ژنتیک و محصولات تراریخته بر زندگی بشر امروز

تعریف ژن:

همه چیز از ژن شروع می‌شود. واژه ژن برای بسیاری از مردم واژه‌ی غریبی است و حتی بعضی از افراد نسبت به ژن نگاه منفی دارند، زیرا این واژه را غالبا در توصیف ناهنجاری‌ها، معلولیت‌ها، بیماری‌های لاعلاج و امثال آن شنیده‌اند. حالا براستی، ژن چیست؟ کجاست؟ چه کارکردی دارد؟ مهندسان ژنتیک با ژن‌ها چه می‌کنند؟

هر ژن، بخش کوچکی از ماده ژنتیک یا عامل فیزیکی وراثت یک موجود است. برای پی بردن به ماهیت ماده ژنتیکی

فقط کافی است که یک سلول را ازانسان یا هر موجود زنده دیگری جدا کنیم و ماده ژنتیکی همان یک سلول را بررسی کنیم تا به ویژگی تک تک سلول‌های تشکیل دهنده اش پی ببریم. به همین دلیل است که دانشمندان بر این اعتقاد هستند که هر کدام از سلول‌های بدن یک موجود زنده، اگر در شرایط جنینی قرار داده شود، می‌تواند به یک موجود کامل تبدیل شود. ژن‌ها از نظر شیمیایی جزو مولکول‌های زیستی نسبتا ساده و بسیار فراوان هستند. تمام ژن‌ها از نظر ترکیب اجزای شیمیایی کاملا مشابه هم هستند. یعنی ژن‌های یک ویروس از همان ترکیب شیمیایی تشکیل شده‌اند که ژن‌های بدن ما و سایر موجودات و همه ژن‌ها شامل تکرارهایی از چهار مولکول حلقوی همراه با یک قند و یک گروه فسفاته هستند. تفاوت آنها فقط در ترتیب قرارگیری این چهار مولکول حلقوی است. با نگاهی به رویکرد و ماهیت ژن‌ها و با توجه به تاثیرات عظیم مهندسی ژنتیک یا بیوتکنولوژی( زیست فناوری) میخواهیم در مورد این علم نوین و تاثیرات شگرف آن بر زندگی امروز بیشتر بدانیم.

فصلنامه45-تاثیر مهندسی ژنتیک و محصولات تراریخته بر زندگی بشر امروز

تعریف مهندسی ژنتیک و چگونگی عملکرد آن:

مهندسی ژنتیک را می‌توان به طور کلی شامل تکنیک‌هایی دانست که باعث بروز یک صفت خاص در یک جاندار و یا منجر به تولید یک محصول به شیوه‌ای غیر از شیوه طبیعی می‌شود. جداسازی، خالص سازی، وارد کردن و تظاهر یک ژن خاص در یک میزبان از جمله این تکنیک‌ها هستند. از جمله کاربردهای مهندسی ژنتیک می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

            در زمینه تولیدات کشاورزی می‌توان تولید گیاهان مقاوم در برابر آفت‌‌های گیاهی، خشکی آب و هوا و همچنین تولید گیاهان پر محصول را نام برد.

            به کمک علم ژنتیک امروزه می‌توان تنها با چند قطره خون جهش‌های ژنتیکی افراد را تشخیص داد و از تولد نوزادان با نقص ژنتیکی جلوگیری کرد.

            همچنین می‌توان به کاربرد آن در علوم پایه از جمله مکانیزم‌های همانند سازی DNA، چگونگی ساخته شدن و تغییرات پروتئین‌های داخلی یک سلول اشاره نمود.

 

تشخیص جهش‌های ژنتیکی با راهکاری فناورانه

امروزه می‌توان به کمک چند قطره خون جهش‌های ژنتیکی افراد را تشخیص داد. با این وجود فرد تنها با یک آزمایش به اطلاعات نهفته در تمامی ژن‌های خود دست می‌یابد.

بنا برگزارش پایگاه اطلاع رسانی بیوتکنولوژی ایران تولد نوزادان با نقص ژنتیکی در کشور آماری حدود ۵ درصد دارد. یعنی حدود ۵۰ هزار نفر و به دلیل ازدواج‌های خویشاوندی این آمار بیشتر از کشورهای غربی تخمین زده می‌شود. از این‌رو محققان و متخصصان کشور در این حوزه تلاش‌های موثری انجام دادند تا شاهد تولد نوزادان با نقص ژنتیکی نباشیم. «اگزومین» نامی است که برای آزمون تشخیصی که در آن «دی ان ای»بیماراستخراج وتوالی‌یابی می‌شود برگزیده‌اند و در آن تمامی نواحی کد کننده ژن‌ها تنها در یک تست مورد بررسی قرار می‌گیرند و جهش‌های بیماری‌زا که در جمعیت به ندرت مشاهده شده‌اند کشف می‌شود. پیدا کردن علت این بیماری‌ها برای تصمیمات پزشکی هدفمندتر و پیشگیری از تولد فرزند بیمار حائز اهمیت است.

اگزومین» توسط یک شرکت دانش بنیان ایرانی با هزینه‌ای کمتر از نصف نمونه خارجی به مردم ارائه می‌شود و از نظر کیفیت با بهترین نمونه خارجی رقابت می‌کند. همچنین در فرآیند توسعه این تست که در کشور انجام شده از داده‌های ژنتیکی ۱۶۰ هزار نفر بهره گرفته شده و کیفیت نتایج با داده‌های مرکز پیشگام جهانی در این خدمت مقایسه شده است.

فصلنامه45-تاثیر مهندسی ژنتیک و محصولات تراریخته بر زندگی بشر امروز
فصلنامه45-تاثیر مهندسی ژنتیک و محصولات تراریخته بر زندگی بشر امروز

تاریخچه دانش زیست‌فناوری در جهان و ایران

زیست فناوری از نظر تاریخی قدمتی کهن دارد، اما بشر بیآنکه بداند این پدیده چیست از میکروارگانیسم‌ها برای بهبود زندگی خود بهره می‌برد، مثلا شیر را به ماست و قند را به الکل تبدیل یا از مخمر در فرآیندهای تخمیری استفاده می‌کرد.

بهتر است بدانیم زیست‌فناوری نخستین‌بار در سال 1919 از سوی کارل ارکی «Karl Ereky» به مفهوم کاربرد دانش‌های پزشکی و زیستی و اثر متقابل آن در فناوری‌های ساخت بشر به‌کار برده شد. با کشف لویی پاستور علمی تحت عنوان میکروب شناسی در این حوزه ایجاد شد و با کشف پنی‌سیلین توسط الکساندر فلمینگ در زمان جنگ جهانی دوم این علم وارد حوزه مهندسی شد. پس از مشخص شدن ساختمان دی ان ای توسط واتسون و کریک و پیشرفت مهندسی ژنتیک در سال 1970 میلادی بشر قادر به دستکاری ژنتیکی شد.

در مورد دستاوردهای این علم در کشور ما و علیرغم تحمیل تحریم‌های سالیان اخیر دانشمندان ایرانی توانستند در حوزه‌ی تولید واکسن، داروهای زیستی و کشاورزی جایگاه درخشانی در منطقه و جهان داشته باشند تا جایی که در سال 1385 کشور ایران توانست نخستین داروی زیستی را به بازار عرضه نماید و در طی سالهای گذشته به طور متوسط هر سال 2 داروی جدید به فهرست داروها اضافه‌ نماید. در حال حاضرایران پس از ژاپن بزرگترین تولیدکننده داروهای زیستی بوده و از این نظر در منطقه خاورمیانه بدون رقیب می‌باشد و تولید کننده بیش از 22 داروی زیست فناوری و صادرکننده حدود 17 نوع از آن به جهان می‌باشد. لازم به ذکر است که بنا به گزارش ستاد توسعه‌ی زیست‌فناوری معاونت علمی و فناوری ریاست جمهوری، صرفه جویی ارزی ناشی از تولید این داروها در کشور حدود یک میلیارد دلار در سال برآورد شده است.

 

زیست فناوری و کاربرد آن در حوزه‌های مختلف

واژه زیست فناوری به مفهوم کاربرد علوم زیستی و اثر متقابل آنها در فناوری، به‌ویژه فناوری‌های نوین به کار برده می‌شود. در واقع زیست فناوری از همکاری تنگاتنگ چندین قلمرو علوم و فنون که مهم‌ترین آن‌ها مهندسی ژنتیک است پدید آمده است. درحال‌حاضر زیست‌فناوری کاربردهای فراوان و بسیار متنوعی در علوم و فنون اعم از صنعتی، پزشکی، داروسازی، محیط‌زیست و کشاورزی پیدا کرده است، به نحوی که می‌توان آن را به‌عنوان یکی از برجسته‌ترین نشانه‌های پیشرفت بشر در قرن حاضر به حساب آورد.

دستیابی به فناوری (DNA) نوترکیب و انتقال ژن از یک موجود زنده به دیگری، ظرفیت بهره‌گیری از این فناوری را به نحو فزاینده‌ای افزایش داده است. در بسیاری از کشورها، زیست‌فناوری به‌عنوان علمی با ظرفیت سودآوری بالا شناخته می‌شود و دولت‌ها سرمایه‌گذاری‌های زیادی در این زمینه داشته اند و البته کشور ما ایران با داشتن تنوع گسترده اقلیمی و جغرافیایی و منابع طبیعی اولیه در خشکی و دریا و الگوی منحصربه‌فرد ژنتیکی در همه زمینه‌های انسانی، گیاهی و جانوری، از غنی‌ترین و مناسب‌ترین کشورهای جهان برای دستیابی به فناوری‌های حاصل از منابع زیستی است.

فصلنامه45-تاثیر مهندسی ژنتیک و محصولات تراریخته بر زندگی بشر امروز
نهادهای متولی دانش زیست‌فناوری در ایران و عملکرد آن‌ها

در کشور ما چندین سازمان و پژوهشکده وابسته به نهادهای دولتی و دانشگاهی در زمینه ارتقاء دانش زیست فناوری فعال هستندکه از جمله این نهادهای فعال یا حامیان دانش بیوتکنولوژی می‌توان به مراکز زیر اشاره نمود.

                    مرکز ذخایر ژنتیکی و زیستی ایران ( نهادی وابسته به جهاد دانشگاهی با رویکرد راه‌اندازی بانک سلول‌های انسانی، جانوری، مولکولی، گیاهی و میکروارگانیسم‌ها و همچنین طراحی و راه‌اندازی شبکه ملی ذخایر ژنتیکی و زیستی ایران )که با توجه به فعالیت‌های قابل قبول سال‌های اخیر توجه سازمان جهانی بهداشت(WHO) را نیز به خود جلب کرده است.

§        وزارت صنایع

§        سازمان گسترش و نوسازی

§        وزارت بهداشت (در بخش معاونت دارو و غذا سیاست توجه به بیوتکنولوژی را در اولویت کاری خود قرار داده است).

§        معاونت تحقیقات و فناوری وزارت بهداشت (در ایجاد شبکه‌های بیوتکنولوژی و پزشکی مولکولی فعال بوده است).

§        دفتر همکاری‌های فناوری ریاست جمهوری (در ایجاد ارتباط با کشورهای خارجی و تسهیل در امر به‌کارگیری نیروی خارجی که موجب حذف دیوان سالاری برای شرکت‌ها و وزارتخانه‌های مرتبط با بیوتکنولوژی شده است).

 

استفاده از زیست فناوری برای ایجاد توسعه پایدار در کشور

 

بطور کلی توسعه پایدار با مفهوم سنتی توسعه که اصولاً بر محور رشد اقتصادی متمرکز شده است، تفاوتهای اساسی دارد. توسعه پایدار از حدود اقتصادی صرف فراتر رفته و عوامل اجتماعی اعم از تغذیه، بهداشت، شرایط زندگی و تمامی ابعاد فرهنگی و معنوی فردی مانند خلاقیت و کیفیت زندگی را در بر می‌گیرد.

گاهی بهره برداری‌های غیر اصولی نقش مهمی در از بین رفتن منابع زیستی دارند. بنابراین حفاظت و حمایت از منابع طبیعی کشور از ابزارهای کاربردی جهت رسیدن به توسعه پایدار برای استفاده از فناوریهای نوین به خصوص بیو تکنولوژی می‌باشد. از آنجا که کاربردهای بیوتکنولوژی در کلیة جنبه‌های زندگی بشر نقش آفرین شده است می‌توان حدس زد در آینده نزدیک کنار اکثر نامهای رایج در علوم و فنون یک کلمه « بیو » یا « بیوتک » هم اضافه شود، بی شک در آینده نیز گستره نفوذ این صنعت فراگیر و جایگاه و نقش آن در سرنوشت انسانها بیشتر خواهد شد. بنابراین بیوتکنولوژی می‌تواند ابزار مناسب و قدرتمندی برای دستیابی به توسعه پایدار در کشورها به شمار آید به طوریکه، دور ماندن از دستاوردها و توانمندی‌های این فناوری را می‌توان یکی از عوامل تضعیف استقلال ملی و وابستگی گسترده به سایر کشورها و عدم توسعه یافتگی دانست. در این مورد کشورهایی که با اقتصاد تک محصولی اداره می‌شوند در آینده دچار چالش‌های عظیمی خواهند شد که لطمات جبران ناپذیری به پایه‌های اقتصاد آنان وارد خواهد شد. 

فصلنامه45-تاثیر مهندسی ژنتیک و محصولات تراریخته بر زندگی بشر امروز

نگاهی به محصول تراریخته و ارتباط آن با زیست فناوری

 اصلاح ژنتیکی از طریق انتقال ژن به انواع گونه‌های گیاهی و حیوانی توسط انسان برای ایجاد صفات مطلوب در آن گونه صورت می‌گیرد. در مورد گیاهان لازم به ذکر است بدون اصلاح ژنتیکی اغلب میوه‌ها و سبزیجات کنونی وجود نداشتند.

با وجود معیارهای تحریف‌شده در صنعت ارگانیک، این تصور که با دیدن علامت ارگانیک هیچ مشکلی برای محصول وجود ندارد ساده اندیشانه به‌نظر می‌رسد. یکی از این مشکلات امکان بیشتر وجود سم سرطان‌زا و بسیار خطرناک آفلاتوکسین در این محصولات است زیرا برخی از سموم و آفت‌کش‌ها در گیاهان ارگانیک بیشتر دیده می‌شوند. به عنوان مثال وجود فامونیسین‌های B1 و B2 در ذرت‌های ارگانیک ده برابر بیشتر از ذرت‌های غیر ارکانیک است. طبق شواهد و مطالعات در فرانسه، آلمان و اسپانیا 11.4 درصد محصولات ارگانیک به این سموم آلوده شده‌اند در صورتی‌که این نرخ برای گیاهان غیر ارگانیک تنها 3.5 درصد بود.

از سال 1996 که اولین محصولات تراریخته شامل ذرت، سویا و پنبه به بازار عرضه شد تا به امروز که انواع محصولات تراریخته با صفات مختلف تولید و به دنیا معرفی شده است، این محصولات هم چنان نقش اول محصولات کشاورزی را در دنیا ایفا می‌کنند.

 

جایگاه قانونی محصولات تراریخته در کشور

به لحاظ قانون گذاری و وضع مقررات مربوط به محصولات تغییر یافته ژنتیکی ( تراریخته ) ، جمهوری اسلامی ایران یکی از کشورهای پیشرو درجهان است. در سال ۱۳۸۲ مجلس شورای اسلامی الحاق جمهوری اسلامی ایران به پروتکل ایمنی زیستی کارتاهنا را تصویب و ایران رسما به معاهده بین المللی ایمنی زیستی پیوست. به دنبال الحاق ایران به پروتکل ایمنی زیستی کارتاهنا، تدوین قانون ایمنی زیستی آغاز و سرانجام در سال ۱۳۸۸ این قانون به تصویب مجلس شورای اسلامی رسید. از دیگر سازوکارهای قانونی مرتبط با محصولات تراریخته مرجعیت ملی ایمنی زیستی ( National Focal Point ) و تشکیل اتاق تهاتر ایمنی زیستی ( Biosafety Clearing Room ) ذیل مسئولیتهای مرجع ملی ایمنی زیستی مطابق پروتکل ایمنی زیستی کارتاهنا است.

 آخرین وضعیت جهانی محصولات تراریخته 

طی ۲۲ سال تولید تجاری محصولات تراریخته ( ۲۰20-۱۹۹۶ ) ، آمار و مستندات مبین آن بود که این محصولات سود قابل توجهی در زمینه‌های زراعی، زیست محیطی، اقتصادی، بهداشتی و اجتماعی برای کشاورزان و به طور فزاینده برای مصرف کنندگان داشته اند. طی این دوره ۲5 ساله، در مجموع ۳۴/ ۲ میلیارد هکتار از اراضی زراعی جهان به محصولات تراریخته اختصاص یافت که از این مقدار ۹۹/ ۱ میلیارد هکتار به سویای تراریخته، ۶۹۸ میلیون هکتار به ذرت تراریخته، ۳۶۴ میلیون هکتار به پنبه تراریخته و ۱۴۰ میلیون هکتار به کلزای تراریخته اختصاص داشته است. بالغ بر ۱۸ میلیون کشاورز که بیش از ۹۰ درصد آنها کشاورزان خرده پا بوده اند در بیش از ۳۰ کشور جهان، مزایای متعدد کشت محصولات تراریخته را در این ۲۲ سال تایید کرده اند.

مزایا و ویژگی‌های تولید محصولات تراریخته:

·        افزایش بهروری که به تامین غذا، تغذیه و فیبر جهانی کمک می‌کند.

·        خودکفایی بیشتر به ازای سطح ثابت زمین‌های کشاورزی 

·        جلوگیری از جنگل زدایی و حفاظت از تنوع زیستی

·        کاهش اثرات مرتبط با تغییرات آب و هوایی 

·        بهبود وضعیت اقتصادی، بهداشتی و اجتماعی کشاورزان

فصلنامه45-تاثیر مهندسی ژنتیک و محصولات تراریخته بر زندگی بشر امروز

چالش محصولات تراریخته و امنیت غذایی بشر

اخیرا یک تحلیل جهانی با تاکید بر نتایج ۱۴۷ مطالعه انجام‌شده در ۲۰ سال گذشته تایید کرد که فناوری مهندسی ژنتیک و گیاهان تراریخته به طور متوسط باعث کاهش ۳۷ درصدی مصرف آفت‌کش‌ها، افزایش ۲۲ درصدی عملکرد محصول و افزایش ۶۸ درصد سود کشاورزان شده است. اما همزمان با این تحقیقات و همچنین پیشرفت و توسعه مهندسی ژنتیک در کشور بحث‌هایی در خصوص منع استفاده از محصولات تراریخته در سایر کشور‌ها و به ویژه کشور‌های توسعه یافته مطرح می‌شود. بحث‌هایی که به نظر نمی‌رسد منطقی و باپایه علمی و تحقیقاتی باشند

با توجه به مزایای محصولات تراریخته برای امنیت غذایی، محیط زیست پایدار، افزایش درآمد کشاورز و سلامت مصرف محصولات تراریخته، امید است با تولید تجاری گیاهان تراریخته در کشور بخصوص ارقام تراریخته مقاوم به خشکی و شوری شاهد افزایش تولید و امنیت غذایی و کاهش واردات محصولات کشاورزی در آینده باشیم.

بر اساس پیش بینی‌های بسیاری از متخصصین و صاحب نظران از جمله انجمن بین المللی علم و توسعه، جمعیت جهان در سال 2050 به 11 میلیارد نفر خواهد رسید و میزان تولیدات مواد غذایی در آن زمان باید به سه برابر مقدار کنونی افزایش یابد که بدون فناوری زیستی میسر نخواهد بود.

 

منابع:

·        نشریه مهندسی بیوشیمی

·         پایگاه اینترنتی ساینس دایرکت (ScienceDirect)

·        پایگاه خبری ایرنا

·        پایگاه اطلاع رسانی بیوتکنولوژی ایران

·        کتاب فناوری بومی محصولات تراریخته نوشته دکتر جعفر ذوالعلی و سمیرا کهک