main pic

روند تولید کاشی و سرامیک

جایگاه صنعت کاشی و سرامیک در ایران:

صنعت کاشی و سرامیک به‌عنوان یکی از صنایع پیشرو در ایران شناخته می‌شود. کارشناسان انتظار دارند که با افزایش تولید کاشی و سرامیک و همچنین بهبود روند صادرات آن در کشور که در حال حاضر ایران به‌عنوان یکی از پنج کشور برتر تولیدکننده در زمینه کاشی و سرامیک شناخته می‌شود، بتوان ارزآوری این صنعت را افزایش داد. صنعت کاشی و سرامیک به دلیل وجود منابع معدنی ارزان و فراوان، دستمزد پایین نیروی کار، منابع انرژی ارزان و حاشیه سود مناسب ، پتانسیل مناسبی را برای رشد و توسعه در بازار‌های جهانی را دارا می‌باشد. طبق آخرین آمار اعلام‌شده از سوی انجمن صنفی تولیدکنندگان کاشی و سرامیک کشور، ایران با تولید ۳۹۸ میلیون مترمربع کاشی و سرامیک در سال ۲۰۱۹، ۳.۱ درصد از تولید این محصول را در جهان به خود اختصاص داده است و با این میزان از تولید، رتبه هفتم جهان پس از چین، هند، برزیل، ویتنام، اسپانیا و ایتالیا را در اختیار دارد. با توجه به وجود پتانسیل زیاد رشد در صنعت کاشی و سرامیک و جایگاه مهم آن در کشور، بررسی روند تولید محصولات مرتبط با  این صنعت می‌تواند برای تولیدکنندگان و علاقمندان به این حوزه از اهمیت ویژه‌ای برخوردار باشد.

مواد اولیه اساسی در تولید کاشی و سرامیک:

ماده اولیه‌ اصلی جهت تولید کاشی و سرامیک از انواع گوناگون خاک بدست می آید که در شرایط خاص و ویژه ای از معادن استخراج می‌شوند. کاشی و سرامیک‌ها بر اساس کاربرد و نقشی که دارند، از مواد اولیه متفاوتی ساخته می‌شوند که عبارتند از: مواد اولیه پلاستیک، پرکننده یا فیلرها و کمک‌ذوب‌ها یا گدازآورها که در ادامه به شرح آن‌ها پرداخته خواهد شد ولی در ابتدا بهتراست جنس خاک مورداستفاده در تولید این محصولات و علت استفاده از آن بررسی شود .

یکی از بهترین خاک‌های مورداستفاده در این صنعت خاک رس می‌باشد. رس نیز مشابه سایر خاک‌های دیگر از فرسایش و هوازدگی سنگ‌ها مخصوصاً سنگ‌های آذرین طی سالیان دراز به وجود آمده است. از دلایل عمده استفاده از خاک رس در این صنعت، وجود بنیان‌های مولکولی Sio2,Al203 در ساختمان رس‌ها می باشد که بعد از پخت، فازهای بسیار سخت سیلیکاتی را تولید نموده و موجب افزایش مقاومت در محصولات می‌گردند.

کانی‌های رسی با سختی تقریباً یک موجب ورود این بنیان‌ها در فرمول بدنه می‌گردند. درحالی‌که اگر بخواهیم همین مواد را به‌طور خالص که بنام کوارتز و کراندم با سختی به ترتیب 7 و 9 می‌باشند در فرمول وارد کنیم سایش آن‌ها تقریباً غیرممکن و بسیار هزینه‌بر خواهد بود. بنابراین هزینه خریداری رس‌ها بسیار به‌صرفه‌تر از مواد دیگر است. در بین کانی‌های موجود در طبیعت، رس‌ها بسیار ریزدانه‌ترند و در برخی موارد میلیون‌ها برابر کوچک‌تر از سایر کانی ها می باشند و از طرفی به‌واسطه شکل لایه‌ای موجب ایجاد یک دوغاب هموژن می‌گردند که زمان ته‌نشینی آن بسیار طولانی است درحالی‌که مواد دیگر چنین خاصیتی را ندارند.

مواد پلاستیک: منظور از پلاستیک همیشه به معنی مواد پلاستیکی مشتق  از مواد نفتی نمی‌باشد. درواقع پلاستیک همان خاصیت پلاستیسیته خاک رس است. پلاستیسیته خاصیتی است که به یک ماده قابلیت می‌دهد تا در اثر یک نیروی بیرونی بدون شکست و تخریب، تغیر شکل داده و بعد از حذف یا کاهش آن نیرو همچنان حالت خود را حفظ نماید.

پرکننده‌ها یا فیلرها: این مواد برعکس گروه اول، غیر پلاستیک بوده و نقطه ذوب بالایی دارند. پرکننده‌ها همچنین در مقابل مواد شیمیایی و محیط‌های اسیدی مقاومت بالایی را از خود نشان می‌دهند. مهم‌ترین وظیفه پرکننده‌ها در مرحله اول جلوگیری از تغییر شکل بدنه در طول پخت، انبساط حرارتی مناسب و کنترل انقباض ‌تر به خشک و خشک به پخت می‌باشد و در مرحله دوم پرکننده‌ها در تعیین تخلخل و رنگ (سفیدی) بدنه اتصال مناسب لعاب و بدنه و اصلاح بافت بدنه خام و… نیز نقش بسیار مهمی را ایفا می‌نمایند. مهم‌ترین پرکننده در این صنعت سلیس و آلومین (کروندوم) می‌باشد، چراکه در حین پخت به سرامیک کمک می‌کنند که کمترین تغییر شکل را داشته باشد و همچنین باعث بالا رفتن چسبندگی بین بدنه سرامیک و لعاب می‌شوند.


گدازآورها: موادی هستند که به جهت کاهش نقطه ذوب بدنه و یا لعاب، مصرف بالایی در این صنعت دارند. گدازآورها در هنگام پخت بدنه ذوب گردیده و در هنگام سرد شدن فاز شیشه‌ای را در بدنه به وجود می‌آوردند که کلیه بلورهای موجود در بدنه پخته‌شده را در برگرفته و بدین ترتیب موجب افزایش استحکام محصول نهایی می‌گردند. نقش اصلی این مواد درواقع کاهش‌ نقطه ذوب می‌باشد. از عمده گدازآورها می‌توان به :


• اکسیدهای پتاسیم
• سدیم
• کلسیم
• منیزیم


اشاره کرد که جهت تأمین آن‌ها از فلدسپات‌های سدیک، پتاسیک و کلسیک استفاده می‌شود. اما غیرازاین مواد، موادی نظیر کربنات‌ها مثل کلیست و دولومیت نیز در بدنه کاشی‌های دیواری مصرف می‌شود که نقش تأمین جذب آب را در این کاشی‌ها ایفا می‌نماید.

دستگاه‌های مورداستفاده در کارخانه‌های کاشی و سرامیک:


در کارخانه‌های کاشی و سرامیک برای تولید محصولات خود از ماشین‌آلات پیشرفته مخصوص هر مرحله استفاده می‌شود؛ این دستگاه‌ها به ترتیب استفاده در مراحل ساخت سرامیک عبارت‌ از: “سنگ‌شکن، باکسفیدر، بالمیلدوغاب و لعاب، اسپری درایر، دستگاه پرس، کوره‌های رولری و تونلی، خط لعاب و دکور زنی، دستگاه‌های مربوط به بسته‌بندی و درجه‌بندی” می باشند.

مراحل تولید کاشی و سرامیک:


آماده‌سازی پودر: منظور از آماده‌سازی مواد اولیه اعمالی است که بعد از ورود مواد اولیه به کارخانه و قبل از توزین و اختلاط آن‌ها، انجام می‌گیرد این مرحله اولین مرحله در خط تولید کارخانه‌های تولید کاشی و سرامیک بوده و به‌طور عمده شامل خرد و آسیاب کردن مواد است. در مرحله آسیاب مواد که بیشتر در مورد مواد سخت و دانه‌درشت بکار می‌رود توسط مقداری از سنگ‌شکن‌ها مواد درشت به مواد ریز تبدیل می‌گردند. سنگ‌شکن‌های مختلف رایج در صنعت سرامیک، فکی، چکشی، مخروطی و غلتکی و دوار و…می‌باشند. در آسیاب‌ها مواد خرد شده به‌ همراه آب و مقدار مشخصی از روان‌سازهایی چون سیلیکات ، تری پلی فسفات سدیم Tpp، کربنات سدیم با دور و سرعت مشخص تحت سایش قرار می گیرند و به دوغ آب تبدیل می شوند. مقادیر این مواد دقیقاً از قبل تست و مشخص‌ می گردند. کیفیت مواد ورودی، درصدهای اختلاط، مشخصه‌های محصول سنگ‌شکن و خصوصاً مشخصه‌های دوغاب پس از آسیاب نظیر دانسیته، ویسکوزیته و دانه‌بندی نیز دقیقاً کنترل می‌شود. در ادامه جهت آماده‌سازی پودر از دوغاب از خشک‌کن‌های افشان یا پاشنده یا اسپری درایر استفاده می‌شود. دوغاب حاصل از آسیاب‌ها پس از دپو در مخازن دوغاب وارد مخازن دوغاب اسپری درایر می‌گردد. پمپ‌های پیستونی با فشار نسبتاً بالا دوغاب را به محفظه استوانه‌ای اسپری درایر اسپری نموده و دوغاب پس از برخورد با هوای داغ و تبخیر آب به پودر با رطوبت مشخص و دانه‌بندی مشخص تبدیل می‌شود.

پرس و شکل‌دهی قالب اولیه کاشی و سرامیک: در این روش مخلوط مواد اولیه که به‌صورت پودری با دانه‌بندی مناسب درآمده در حفره‌های قالب و تحت‌فشار قرار گرفته و بدین ترتیب شکل قالب را به خود می‌گیرند. امروزه در صنایع تولید کاشی، پرس‌های بسیار مدرن و با توانمندی‌های بالا وجود دارد که حتی می‌توانند طرح را در مرحله پرس کردن بر روی کاشی ایجاد نمایند.


خشک‌کردن کاشی سرامیک: اگر قطعه کاشی به‌خوبی خشک نشود یا با ‌سرعت بالا خشک شود موجب ایجاد ترک شده و یا می‌پیچد یا تغییر حجم می‌دهد. اگر قطعه را پس از خروج از پرسکاری با حرارت خشک کنند یا در معرض هوای خشک و گرم قرار دهند سطح خارجی آن به‌سرعت خشک‌ می شود لذا برای خشک‌کردن قطعات مرغوب از تونل هوای گرم استفاده می کنند. برای جلوگیری از ترک برداشتن و چروک شدن و پیچش سطحی، هوای ابتدای تونل کاملاً مانند هوای خارج است. در وسط تونل، حرارت به حداکثر لازم می‌رسد و در این مرحله کلیه آب موجود در قطعه متصاعد شده و کاملاً خشک می‌گردد. در مسیر تونل رطوبت و حرارت موجود باید اندازه‌گیری می‌شود.


لعاب‌کاری و اصلاحات هندسی: در کاشی‌های تک پخت مانند نمونه کاشی دیواری منوپروزا (تک پخت)، کاشی‌های کف و پرسلان لعاب دار پس از مراحل خشک کاری، کاشی، وارد مسیر آبی می‌شود و سپس لعاب‌کاری آستری که به آن آنگوب نیز می‌گویند روی آن‌ها انجام شده و به دنبال آن لعاب‌کاری اصلی توسط دستگاه‌های دیگر با استفاده از طرح‌های موردنظر، به وسیله دستگاه های مخصوص روی کاشی و سرامیک انجام می‌شود. ماشین‌آلات جدید که برای لعاب‌کاری مورداستفاده قرار می‌گیرند دارای قابلیت چاپ‌های بیشتری روی کاشی می باشند.


پخت سرامیک و کاشی مورداستفاده: بعدازاین که لعاب‌کاری انجام شد، نوبت به پخت کاشی و سرامیک می‌رسد. اساس پخت کاشی منحنی زمان-دما است که به آن منحنی پخت کاشی نیز می‌گویند و این منحنی برای محصولات مختلف و کاشی‌هایی با استفاده‌های مختلف متفاوت است و با توجه به دماها و تنظیمات لازم موجود در دیواره‌ها یا سقف کوره در نظر گرفته می‌شود. بازده و راندمان پخت کاشی به انرژی گرمایی بستگی دارد که توسط محصولاتی که در کوره قرارگرفته‌اند جذب می‌شود.
درصورتی‌که در این مرحله توجه کافی به موضوع پخت نشود و اصول لازم برای انجام این کار رعایت نشود ممکن است که به مشکلاتی مانند: استحکام کم و ترد و شکننده بودن، شفافیت و موارد مربوط به درخشندگی سطح، تغییر طیف چاپ و زمینه، گونیا نبودن و اختلاف سایز، کثیف بودن سطح لعاب، وجود نقاط سیاه‌روی لعاب، ترک‌های مویی لعاب ترک‌های مکانیکی و شکستگی و گوشه پریدگی، دفرمگی و تابدار شدن کاشی‌ها برخورد کرد.


پولیش‌کاری: زمانی که پولیش‌کاری انجام می‌شود روزنه‌هایی که احتمالاً روی سطح وجود دارد موجب کاهش عمر کاشی و سرامیک و نفوذ آب در آن می باشند، بسته می‌شوند و سرامیک یکدست می‌شود.


سورتینگ Sorting : سورتینگ اصطلاحی است به معنای درجه‌بندی و دسته‌بندی محصولات بر اساس اندازه، رنگ، شکل ظاهری و سایر عوامل و جداسازی. در صنعت کاشی و سرامیک پس از تولید محصول ، هر کاشی بر اساس کیفیت تولیدشده طبق استاندارد درجه‌بندی می‌شود و توسط دستگاه‌های مدرن و استاندارد سورت می‌شوند. کاشی‌های بدون مشکل در سورتینگ درجه‌یک قرار می‌گیرند و به کاشی‌های کیفیت پایین‌تر درجه‌های دو، سه و چهار اطلاق می‌گردد.


بسته‌بندی: محصول تولیدشده پس از سورت شدن و دسته‌بندی درجه ، بسته‌بندی می‌شود، هر محصول نسبت به سایز و وزن آن در کارتن قرارداده شده و بسته‌بندی می‌شوند.

سخن آخر

نحوه ساخت و تولید کاشی سرامیک از زمان‌های قدیم تا به امروز علیرغم پیشرفت‌های زیاد در ماشین‌آلات و ابزارهای موردنیاز این صنعت همچنان یکی از دغدغه‌های اصلی این حوزه محسوب می‌شود. از سوی دیگر این صنعت در زمره صنایعی است که بیشترین نقش را در شاخص‌های منتخب ازجمله سهم ارزش‌افزوده، اشتغال‌زایی، صادرات، سهم از بازار، مزیت نسبی و زنجیره تأمین (به‌عنوان مواد اولیه یا کالا‌های نهایی) و سطح دانش و فناوری داراست. بر همین اساس سرمایه‌گذاری و ورود به این صنعت و همچنین گسترش اطلاعات در خصوص نحوه تولید کاشی و سرامیک سبب افزایش رشد اقتصادی کشور در سال‌های پیش رو خواهد شد.

فرآوری شده 001

محصولات غذایی فرآوری شده

در صنعت تولید مواد غذایی اصطلاح “غذاهای فرآوری شده” بسیار پرکاربرد است، چراکه در دنیای امروز مصرف این گروه از مواد غذایی به امری طبیعی و مرسوم تبدیل گشته است. بدیهی است این موضوع سبب می‌شود که در رسانه‌های گوناگون با هشدارهایی مبتنی بر مضرات مصرف این دسته از مواد غذایی مواجه شویم و بر همین اساس اطلاع داشتن از چگونگی فرآوری مواد غذایی و فواید و مضرات آن‌ها یک نیاز ضروری محسوب می‌شود، در همین راستا در این مقاله به بررسی بیشتر مشخصات، شیوه تولید و ترکیبات این دسته از محصولات پرداخته خواهد شد.

غذایی فرآوری 1

کدام‌یک از محصولات غذایی “فرآوری شده” نامیده می‌شوند؟

به انجام هرگونه فرآیندی مانند خشک‌کردن، کنسرو کردن، کمپوت سازی، یخ‌زده کردن، تمیز کردن و پختن غذاها فرآوری گفته می‌شود. بر اساس این تعریف پختن غذا در خانه هم نوعی فرآوری غذا محسوب می‌شود. تا چند دهه پیش، مواد غذایی عموماً به شیوه طبیعی فرآوری می‌شدند، مانند نمک‌سود کردن، نگهداری در روغن، آغشته کردن به سرکه یا دودی کردن گوشت، که با صنعتی شدن  دنیای امروز و همچنین با تغییر اساسی در سبک زندگی مردم، مواد جدیدی وارد صنعت غذایی شده است که با افزودن آن‌ها به انواع غذا، ویژگی‌ و ماندگاری غذا بهبود می‌یابد. این مواد به‌اصطلاح “افزودنی‌های شیمیایی” نامیده می‌شوند، که علیرغم کنترل‌های دقیق ایمنی، استفاده از آن‌ها در صنعت غذایی هشداردهنده بوده و موجب نگرانی مصرف‌کنندگان می‌شود.

انواع غذاهای فرآوری شده

با توجه به نوع مصرف و نیاز، غذاهای فرآوری شده مراحل متفاوتی را جهت تولید طی می‌کنند و همه این محصولات را نباید به‌عنوان غذاهای فرآوری شده مضر طبقه‌بندی کرد. بعضی از مواد غذایی تا حدی پردازش می‌شوند که به‌سختی قابل‌تشخیص هستند و برخی دیگر صرفاً به‌منظور ایجاد اطمینان از اینکه یک خوراکی مفید و مناسب باشند، اصلاح می‌شوند.

غذاهای فرآوری نشده: شامل غذاهایی است که هیچ نوع پردازشی روی آن‌ها انجام‌نشده است. به‌عنوان‌مثال میوه و سبزیجات خام در حالت طبیعی خود یافت می‌شوند و در زمره مواد غیر فرآوری شده محسوب می‌شوند.

غذاهای کم فرآوری شده: در تولید این دسته از غذاها پردازش کمی صورت گرفته است و ممکن است شسته، پوست‌کنده، برش خورده یا خشک شوند. به‌عنوان‌مثال، شیر پاستوریزه برای افزایش ماندگاری خود و جلوگیری از رشد باکتری‌های مضر، مقدار کمی از پردازش را طی کرده است. آجیل پوست‌کنده نمونه دیگری از محصولی است که با حداقل فرآوری برای اطمینان از مصرف خوراکی و آسان آن فرآوری شده ‌است.

غذاهای نسبتاً فرآوری شده: این مواد غذایی تا حدی بیش‌تر از غذاهای کم فرآوری شده اصلاح‌شده‌اند و ممکن است قبل از مصرف، پخته، مخلوط شده، تهیه‌شده یا بسته‌بندی شوند. ماکارونی، کره و سبزیجات کنسرو شده، همه نمونه‌هایی از این نوع مواد غذایی فرآوری شده هستند.

غذاهای فوق فرآوری شده: این محصولات دارای فهرستی طولانی از نگه‌دارنده‌ها و افزودنی‌ها  می‌باشند که برای افزایش طعم، بافت، ماندگاری و حفظ مشخصات غذایی آن‌ها به کار می‌روند. گوشت‌های فرآوری شده، غذاهای آماده، میان وعده‌های شور و مواد غذایی نیمه پخته‌شده همه نمونه‌هایی از غذاهای فوق فرآوری شده می‌باشند، که نه‌تنها ترکیبات موجود در لیست مواد غذایی فوق فرآوری شده کالری، نمک و قند بالایی دارند، بلکه مملو از مواد اولیه و شیمیایی اضافی هستند که بهتر است از آن‌ها استفاده نشود.

محصولات غذایی فرآوری 4

فواید و مضرات فرآوری مواد غذایی

درواقع، موضوع فرآوری مواد غذایی با افزودنی‌های شیمیایی، بسیار قابل‌تأمل است و شامل تکنیک‌های فرآوری بسیاری می‌باشد. برخی از این تکنیک‌ها بی‌ضرر یا مفید و برخی دیگر ممکن است دارای عوارض جانبی باشند و می‌توانند تبعاتی را برای مصرف‌کننده به همراه داشته باشد. اما به‌طورکلی، باید در نظر داشت که درهرصورت استفاده از فرآیند “مصنوعی” باید به‌عنوان یک روش  مثبت در ایجاد تغییرات در محصولات غذایی در نظر گرفته شود که قادر به افزایش زمان نگهداری و حفظ ویژگی‌های محصول برای مدت‌زمان طولانی می‌باشد.

فواید غذاهای فرآوری شده: مواد افزوده به غذاهای فرآوری شده سبب دریافت مواد مغذی بیشتر و در بعضی موارد باعث از بین رفتن بیماری‌های موجود در مواد غذایی می‌شوند. مانند شیر که برای استفاده بهتر است پاستوریزه شود. گاهی اوقات به شیر و آبمیوه‌های طبیعی، کلسیم و ویتامین دی و به غلات فیبرافزوده می‌شود که کاملاً بی‌ضرر هستند.

میوه‌های کمپوت شده یا کنسروی جایگزین‌های مناسبی برای میوه‌های تازه به شمار می‌روند. استفاده از بعضی غذاهای فرآوری شده همانند سبزی‌خوردن آماده و سبزیجات نیم‌پز برای افرادی که زمان کافی جهت  تهیه آن‌ها را ندارند، انتخاب خوبی است. بعضی از محصولات کنسرو شده بیشتر در دسترس عموم هستند، مانند ماهی تن که بیشتر به‌صورت کنسروی مصرف می‌شود. افزودن ویتامین D، کلسیم و فیبر به برخی غلات و نوشیدنی‌هایی چون شیر و آبمیوه‌ها موجب مصرف املاح و مواد طبیعی به هنگام استفاده از این نوشیدنی‌ها می‌شود، درمجموع می‌توان چنین نتیجه گرفت همه غذاهای فرآوری شده مضر و خطرناک نیستند و بعضی از آن‌ها زندگی را راحت‌تر و سبب صرف زمان کمتر برای آماده‌سازی و تأمین مکمل‌های غذایی مفید برای بدن می‌شوند.

چنانچه مواد غذایی فرآوری شده بر اساس استانداردهای ملی تهیه شوند، می‌توانند ازنظر حفظ سلامتی، صرفه‌جویی در وقت در تهیه آن و یا امکان نگهداری طولانی مدت مواد خوراکی بسیار مفید و گاه مقرون‌به‌صرفه باشند.

مضرات غذاهای فرآوری شده: مصرف بیش‌ازحد این دسته از محصولات غذایی به دلیل دارا بودن برخی مواد شیمیایی و نمک یا شکر زیاد سبب افزایش فشارخون، قند خون، چاقی و کلسترول بد شده و احتمال ابتلا به بیماری‌های قلبی و عروقی، سرطان و دیابت نوع ۲ را افزایش می‌دهد. در ادامه مطلب به بعضی از مواد افزوده مضر اشاره می‌شود. اگر شما به دنبال غذا خوردن به شکل سالم هستید، باید از محتویات و میزان مقادیر موجود آن‌ها در محصولات خریداری‌شده آگاه باشید و از مصرف بیش‌ازحد محصولاتی که دارای درصد بالایی از افزودنی‌های مضر می‌باشند پرهیز نمایید. بامطالعه بخش جدول ارزش غذایی و یا در قسمت دستورالعمل تولید می‌توان از میزان و نوع مواد افزوده به آن محصول مطلع گردید. افزودنی‌های مضر که به غذاهای فرآوری شده اضافه می‌شوند، عبارت‌اند از:

شکر افزوده: شکر افزوده به تمام مقدار شکری گفته می‌شود که به‌طور طبیعی در مواد غذایی وجود ندارد. شکر افزوده نه‌تنها به محصولات شیرین، بلکه برای افزایش طعم و ماندگاری بهتر به موادی مثل نان، انواع سس و غلات و همچنین به غذاهای کم‌کالری اضافه می‌شود. برای اطلاع از میزان شکر در هر محصول ، باید هنگام خرید به جدول ارزش غذایی درج‌شده در بسته‌بندی محصول توجه و از مقدار مواد افزودنی آن اطلاع حاصل کرد که البته که در برخی برچسب‌ها با عناوینی چون مالتوز، شکر قهوه‌ای، عسل، شربت و عصاره ذرت شیرین درج‌شده‌اند.

سدیم: سدیم معمولاً باعث نگهداری و محافظت غذا از فساد شده و آن را تازه نگه می‌­دارد. اغلب مردم مقدار موردنیاز سدیم بدن خود را از طریق غذاهای فرآوری شده و فست فود به دست می‌­آورند. هر محصول که حاوی سدیم بالاتر از ۶۰۰ میلی‌گرم در ۱۰۰ گرم باشد، دارای میزان زیادی از سدیم است. درحالی‌که اگر این مقدار ۳۰۰ میلی­‌گرم در ۱۰۰ گرم باشد، مقدار سدیم مناسب و کم است. نام­‌های دیگر سدیم که بر روی برچسب محصولات درج می‌شوند عبارت‌اند از: مونوسدیم گلوتومات و دی سدیم فسفات.

چربی ترانس: این دسته از چربی‌ها جهت افزایش نقطه ذوب روغن به مواد غذایی افزوده می‌شوند که این امر سبب افزایش طول عمر و ماندگاری آن­ها می‌شود. چربی­‌های ترانس در شیرینی‌ها، غذاهای آماده مانند سیب‌زمینی سرخ‌­کرده، دونات، مارگارین و غیره یافت می‌­شود. طبق تحقیقات اولیه در ابتدا تصور می­‌شد چربی ترانس جایگزین خوبی برای روغن­­‌های حیوانی است. اما مطالعات بعدی نشان داد چربی ترانس نه‌تنها کلسترول بد را افزایش می‌­دهد بلکه موجب کاهش کلسترول خوب نیز می‌گردد. که درنتیجه مصرف بیش‌ازاندازه­ آن سبب افزایش احتمال سکته قلبی و ابتلا به بیماری­‌های قلبی و عروقی می­‌شود. میزان ۵ گرم در ۱۰۰ گرم محصول، مقدار زیادی است. افرادی که دارای زمینه‌های بیماری قلبی و عروقی می‌باشند باید دقت کنند که علیرغم اینکه برخی محصولات فاقد چربی ترانس می‌باشند  ولی حداقل دارای 0.5% از این نوع چربی در بافت خود می‌باشند.

امروزه علیرغم تمامی موارد ذکرشده، مصرف محصولات غذایی حاوی مواد افزودنی در حال افزایش است، زیرا از سویی تولید این محصولات به دلیل قیمت کمتر افزودنی‌های شیمیایی نسبت به مواد طبیعی دارای منافع اقتصادی زیادی برای تولیدکنندگان می‌باشد و از سوی دیگر خرید و استفاده از آن به دلیل تهیه سریع و آسان و امکان نگهداری طولانی‌مدت برای مصرف‌کنندگان مقرون‌به‌صرفه تر می‌باشد.

لیست افزودنی‌های خطرناک

در زیر فهرست کوتاهی از افزودنی‌های شیمیایی که طبق تحقیقات انجام‌شده مصرف زیاد آن‌ها مضر می‌باشد، آورده شده است:

 

افزودنی‌های خطرناک

اریتروزین (E127): به‌طور گسترده‌ به‌عنوان رنگ قرمز در صنعت شیرینی سازی به کار می‌رود. ولی استفاده از آن  در برخی کشورها همچون ایالات‌متحده ، به علت تردید در تداخل آن در فعالیت غده تیروئید ممنوع است.

اسید بنزوئیک و مشتقات آن (از E210 تا E219): این اسیدها در میوه‌های کنسرو شده و نوشیدنی‌های الکلی وجود دارند و به دلیل اثر سمی بالقوه‌شان استفاده از آن‌ها در برخی کشورها ممنوع می‌باشند.

مشتقات دی‌اکسید گوگرد (E220 تا E228): به‌طور عمده این مشتقات با مقادیر زیاد در نوشیدنی‌ها استفاده می‌شوند و مصرف آن‌ها برای افراد حساس دارای اثر سمی و تحریک‌کننده بوده و می‌توانند موجب بروز سردردهای شدید شوند.

یا نیتریت (E249 E250): این ماده بیش از همه در تولید گوشت‌های پخته‌شده و  کنسرو شده کاربرد دارد که استفاده زیاد آن می‌تواند عامل بروز سرطان باشد.

مشتقات اسید فسفریک (از E338 تا E343): این دسته از اسیدها به‌عنوان اصلاح‌کننده اسیدیته استفاده می‌شوند که مصرف زیاد آن ممکن است موجب دفع کلسیم بدن و درنهایت بروز پوکی استخوان ‌شوند.

پلی فسفات‌ها (E452):  این دسته از مواد افزودنی موجود در گوشت‌ها و پنیرها، کلسیم را از بدن دفع کرده و امکان بروز بیماری پوکی استخوان را افزایش می دهند .

سدیم گلوتامات ( E621 ):  این دسته از مواد افزودنی در بسیاری از سوسیس‌ها، چاشنی‌ها و مکعب‌های استاک ( افزایش‌دهنده طعم است ) موجود هستند. مونو سدیم گلوتامات دارای حدود یک‌سوم سدیم نمک می‌باشد و باید به میزان بسیار کم استفاده ‌شود و کسانی که از رژیم غذایی کم‌سدیم پیروی می‌کنند، باید مصرف غذاهای فرآوری شده حاوی آن را کاهش دهند. (فرضیه‌هایی در مورد اثر سمی آن‌ها درگذشته مطرح‌شده بود که هرگز تأیید نشده است.)

 کلام آخر

غذاهای فرآوری شده را می‌توان در دودسته سالم و مضر طبقه‌بندی کرد. با بررسی جدول بالا، متوجه می‌شویم که غذاهایی که دارای بیشترین خطر مصرف می‌باشند(پنیر، گوشت‌های کنسرو شده، شیرینی‌ها و نوشیدنی‌های شیرین) دقیقاً آن‌ گروه‌هایی هستند که بدون توجه به وجود یا عدم وجود افزودنی‌های شیمیایی، باید در حد اعتدال مصرف شوند. بنابراین فقط یک رژیم غذایی سالم و متعادل می‌تواند تمام مواد موردنیاز بدن را تأمین نماید و درعین‌حال از ما در برابر مواد مضر، محافظت نماید.

مرغوب‌ترین محصولات مراقبتی پوستی ایران

ویژگی‌های محصولات مرغوب مراقبتی پوستی

در سال‌های اخیر به علت وجود محدودیت در واردات محصولات آرایشی و بهداشتی و از سوی دیگر بالا بودن نرخ ارز، فرصتی فراهم شده تا فعالان و تولیدکنندگان این عرصه، محصولاتی باکیفیت و مقرون‌به‌صرفه به بازار عرضه داشته‌‌‌ و مصرف‌کنندگان نیز تمایل بیشتری برای خرید محصولات داخلی از خود نشان دهند. ازجمله عواملی که باعث افزایش رضایت مصرف‌کنندگان از تولیدات داخلی شده است، می‌توان به مواردی همچون اقتصادی بودن این اقلام و برخورداری از ضمانت اصالت محصولات تولید داخل اشاره کرد. تولید لوازم‌آرایشی و بهداشتی در ایران غالبا توسط متخصصان ایرانی در آزمایشگاه‌ها و لابراتوارهای مجهز انجام می‌شود، گرچه برخی از این محصولات از کیفیت کالاهای خارجی برخوردار نیستند، ولی تولیدکنندگان داخلی موفق شده‌اند محصولات مراقبتی پوست را در سطح استانداردهای جهانی تولید کنند. آمارها و اطلاعات به‌دست‌آمده از بازار این محصولات و فروشگاه‌های اینترنتی نشان‌دهنده این حقیقت هستند که شرکت‌های ایرانی در زمینه ارتقای کیفیت محصولات مراقبت پوستی همچون انواع کرم‌های مرطوب‌کننده، صابون‌ها و پاک‌کننده‌های پوست، ضد آفتاب‌ها، کرم‌های درمان جای جوش و آکنه و … که با استفاده از تجهیزات و دانش روز دنیا تولید شده‌اند، ( برای مثال می‌توان به تجهیزاتی چون دستگاه چاپگر زیستی سه‌بعدی اشاره کرد که توسط شرکت‌های دانش‌بنیان با حمایت مرکز فناوری‌های همگرا تولید شده و یکی از قابلیت‌های این دستگاه تولید بافت پوستی است. به‌وسیله این دستگاه، پرینت انواع سلول و مواد زیستی توسط چهار ماژول پرینت انجام  می‌شود که موجب  شده این دستگاه به پیشرفته‌ترین چاپگر زیستی در کشور تبدیل شود. شرکت‌های آرایشی و بهداشتی برای آزمایش‌های مربوط به محصولات خود از مدل‌های بافت انسانی تولیدشده توسط این دستگاه بهره برده و این فقط یکی از تجهیزات روز دنیا است که از آن در لابراتوارهای تخصصی محصولات مراقبت پوست مورد استفاده قرار می‌گیرد ) امروزه موفقیت‌های چشمگیری را کسب نموده‌اند.

نشانه‌های مرغوبیت یک محصول مراقبت از پوست

تولیدکنندگان داخلی برای ساخت فرمولاسیون و تولید محصولات مراقبتی پوست موظف به رعایت استانداردهایی می‌باشند که در این مقاله به بررسی برخی از این استانداردها خواهیم پرداخت:

  1. سازگاری با انواع پوست‌ها

ازجمله نشانه‌های یک کرم مرغوب، سازگار بودن آن با انواع پوست است و با توجه به خشک، مختلط، چرب و یا حساس بودن پوست‌ها ، محصول باید دارای ترکیبات منحصربه‌فردی باشد تا بتواند رنگ پوست را بهبود بخشیده و عیوب آن را کاهش دهد.

  • کرم صورت برای پوست‌های خشک باید دارای خاصیت مرطوب‌کنندگی عمیق باشد تا مانع کشیدگی پوست شود. معمولاً کرم‌های متناسب با این نوع پوست، سرشار از روغن‌هایی مانند آرگان، جوجوبا و شی‌باتر هستند و هیدراسیون پوست را تضمین می‌کنند.
  • برای پوست‌های مختلط کرم‌هایی مرغوب و باکیفیت محسوب می‌‌‌‌‌‌‌شوند که بتوانند رنگ پوست را متعادل و رطوبت کافی را به نواحی خشک صورت برسانند و از طرف دیگر چربی نواحی پیشانی، بینی و چانه را کنترل کنند.
  • کرم‌هایی برای پوست چرب مناسب هستند که دارای خاصیت رطوبت رسانی بر پایه آب باشند و ترکیبات آن شامل مواد تنظیم‌کننده چربی مثل تانیت‌ها، فلاونوییدها، ایسین و آزلاییک اسید باشد و همچنین دارای ترکیبات ضد باکتریایی که با گسترش باکتری‌های سطح پوست مقابله می‌کنند باشند.
  • معمولاً کرم‌های مرغوب مخصوص پوست‌های حساس دارای فرمولاسیون طبیعی هستند.به‌عنوان‌مثال وجود مواد طبیعی مانند آلوئه‌ورا موجب افزایش کیفیت ‌کرم‌ها می‌شود و یا با افزودن مواد طبیعی تسکین‌دهنده و آرام‌بخش همچون بابونه، جو دوسر و گل همیشه‌بهارقرمزی و حساسیت این نوع از پوست کاهش قابل‌ملاحظه‌ای می‌یابد.
  1. مواد تشکیل‌دهنده

معمولاً کرم‌هایی باکیفیت و مرغوب محسوب می‌شوند که دارای ترکیبات فعال همچون اسید هیالورونیک، کلاژن، نیاسینامید، ویتامین‌های نوع C ، E  و حاوی روغن‌های سبک مانند جوجوبا باشند.

آنتی‌اکسیدان‌ها: کرم صورت باید حاوی ویتامین‌هایی باشد که با رادیکال‌های آزاد مقابله می‌کنند و خاصیت آنتی‌اکسیدانی دارند مانند ویتامین‌های A, C و E. ویتامین C یا نیاسینامید که خاصیت مرطوب‌کنندگی دارد و باعث تجدید ساخت سلول‌های پوست می‌شود. ویتامین A و یا رتینول با پیری، افتادگی و چروک پوست مقابله کرده و همچنین ویتامین E یا توکوفرول دارای خواص ضد پیری و ضدالتهابی قوی می‌باشد.

آب‌رسانی: عمدتاً کرم‌های صورت باید دارای خاصیت آب‌رسانی بوده و علاوه بر آب باید حاوی مواد مرطوب‌کننده باشند که از رایج‌ترین آن‌ها می‌توان به اسید هیالورونیک، آلوئه‌ورا، گلیسیرین و ویتامین C اشاره کرد.

عصاره‌های گیاهی: این عصاره‌ها با غلظت‌های متفاوتی در محصولات مراقبت از پوست وجود دارند و بر اساس آن‌ها یک کرم می‌تواند خواص آرام‌بخشی، مرطوب‌کنندگی، ضد پیری، نرم‌کنندگی یا پاک‌کنندگی داشته باشند.

نگه‌دارنده‌ها و عطرها: در فرمولاسیون لوازم‌آرایشی برای حفظ خواص کرم به مواد نگه‌دارنده نیاز است. جهت افزایش کیفیت کرم‌ها می‌توان نگه‌دارنده‌های طبیعی را جایگزین نگه‌دارنده‌های شیمیایی نمود و بر این اساس می‌توان از اسید سوربیک، فنوکسی اتانول و بنزیل الکل استفاده کرد. در خصوص عطرها و اسانس‌های موجود در محصولات مراقبتی پوست باید از استفاده از عطرهای قوی پرهیز کرد چراکه اغلب برای افرادی با پوست حساس، ایجاد واکنش و حساسیت می‌کنند.

  1. قیمت: قیمت یکی از موارد مهم برای خرید محصولات مراقبت از پوست می‌باشد. اگر برای هر محصول مراقبتی پوست محدوده‌ی قیمت مشخصی را در بازه‌ی زمانی مشخص با توجه به برند آن در نظر بگیریم، باید به کیفیت محصولات ارزان‌تر از محدوده‌ی قیمت معین‌شده شک کرد و در مقابل نیز باید این نکته را در نظر گرفت که بندرت محصولاتی که گران‌تر از این محدوده‌ی قیمت هستند از کیفیت ویژه و منحصربه‌فردی برخوردار هستند و قیمت‌ها نباید اغراق‌آمیز باشند.
  2. بسته‌بندی: در رابطه با بسته‌بندی محصولات پوستی، اجتناب از بسته‌بندی‌های شفاف از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است، زیرا علی‌رغم دارا بودن زیبایی ظاهری، این دسته از ظروف نور را از خود عبور داده و موجب اکسیداسیون برخی از مواد آلی حساس به نور می‌شوند. بسته‌بندی ایده‌آل، ظرفی است که تا حد امکان از تماس هوا و باکتری‌های احتمالی با محتویات کرم جلوگیری کرده و حافظ تمام خواص مواد تشکیل‌دهنده کرم باشد.

کلام آخر

در حال حاضر صنعت آرایشی و بهداشتی در ایران روند رو به رشدی را طی می‌کند، به گزارش فانا، جناب آقای بهفر، مدیرکل اداره آرایشی و بهداشتی سازمان غذا و دارو در افتتاحیه دومین همایش و نمایشگاه بین‌المللی فرآورده‌های آرایشی، بهداشتی، شوینده، سلولزی و صنایع وابسته در زمستان سال 1398 اظهار کرد: طبق آمار، میانگین رشد این صنعت از سال 2016 تا 2023 حدود 5/4 درصد تخمین زده‌شده است.

ایران به دلیل داشتن پتانسیل مناسب در صنعت آرایشی و بهداشتی امکان تبدیل‌شدن به یکی از قطب‌های این حوزه در خاورمیانه را دارد و خوشبختانه میزان تولید و صادرات آن نیز در دو سال گذشته روند رو به رشدی را طی کرده و نویدبخش ارتقای کیفیت تمامی محصولات مربوط به این حوزه، ازجمله محصولات مراقبتی پوست است.

https://www.makeupeskincare.com/le-migliori-creme-viso/

https://donna.fanpage.it/migliori-creme-viso/

https://www.isna.ir

http://www.phana.ir

https://www.atretanara.com/